بازار؛ گروه کشاورزی: در حالی که آغاز درگیری های نظامی بین ایران، آمریکا و اسرائیل طی هفته های اخیر موجب ایجاد اختلال در بازارهای کالاها در سراسر جهان شده است در واقع هزینه های انرژی به طور قابل توجهی بالاتر است، به طوری که نفت خام برنت در کمتر از دو هفته تقریباً ۲۰ دلار در هر بشکه افزایش یافته است. همچنین هزینه های حمل و نقل و کود در حال افزایش است. این در شرایطی است که امنیت عرضه برای خریداران در چندین دسته به اولویت تبدیل شده است و در برخی از بازارها، به ویژه «لبنیات و مرغ»، جریان های تجاری در حال تغییر مسیر هستند.
یکی از کالاهایی که تاثیر زیادی از این درگیری ها دیده است بخش لبنیات است. به طوری که طبق گزارش منتشر شده از سوی سایت تحقیقی vespertool تأثیر این درگیری بر بازارهای لبنیات عمدتاً از طریق رفتار امنیتی عرضه و اختلال در جریان تجارت عمل می کند تا آسیب مستقیم به عرضه. رویداد GDT ۳۹۹ (۴ مارس ۲۰۲۶) افزایش قیمت گسترده ای را به همراه داشت، به طوری که شاخص کلی GDT با ۵.۷ درصد افزایش به میانگین قیمت برنده ۴۳۰۱ دلار آمریکا در هر تن رسید که پنجمین افزایش متوالی در حراج بود.
پودر شیر بدون چربی؛ پیشتاز در افزایش قیمت محصولات لبنی
همچنین پودر شیر بدون چربی با ۹.۱ درصد افزایش به ۳۲۴۳ دلار آمریکا در هر تن، پیشتاز این مجموعه بود و شاخص آن از افزایش ۷.۷ درصدی ناشی از معاملات آتی قبل از رویداد فراتر رفت. کره ۶.۱ درصد، چربی شیر بدون آب ۵.۷ درصد، پودر شیر کامل ۴.۵ درصد، موزارلا ۷.۹ درصد و چدار ۴.۳ درصد افزایش یافت. به گفته کارشناسان وقتی عدم قطعیت ژئوپلیتیکی در مناطقی که بخشی از زنجیره تأمین هستند، افزایش می یابد، به تبع تأمین امنیت عرضه به اولویت اصلی تبدیل می شود. این امر به عنوان محرک خرید فوری و سلف در بازارهای مختلف لبنیات توصیف می شود.
افزایش ۱۰ درصدی قیمت کنجاله سویا می تواند هزینه های خوراک دام را ۴ تا ۶ درصد افزایش دهد و با توجه به اینکه خوراک دام تا ۷۰ درصد از هزینه های عملیاتی مزارع را تشکیل می دهد، حتی افزایش پایدار و متوسط قیمت غلات، حاشیه سود تولیدکنندگان را به طور قابل توجهی کاهش می دهد
از سوی دیگر با تشدید درگیری های نظامی در منطقه خاورمیانه هزینه های انرژی نیز برای تولیدکنندگان لبنیات در حال افزایش است، زیرا قیمت های بالاتر نفت خام به هزینه های نهاده های مرتبط با انرژی در دو سوی اقیانوس اطلس منتهی می شود. ضمن اینکه بازارهای خوراک دام یک نقطه فشار اضافی را نشان می دهند؛ به این معنا که افزایش ۱۰ درصدی قیمت کنجاله سویا می تواند هزینه های خوراک دام را ۴ تا ۶ درصد افزایش دهد و با توجه به اینکه خوراک دام تا ۷۰ درصد از هزینه های عملیاتی مزارع را تشکیل می دهد، حتی افزایش پایدار و متوسط قیمت غلات، حاشیه سود تولیدکنندگان را به طور قابل توجهی کاهش می دهد.
تحلیل گران بر این باورند که وابستگی ساختاری منطقه خلیج فارس به واردات، بُعد دیگری را به این موضوع اضافه می کند؛ امارات متحده عربی تقریباً ۸۰ تا ۹۰ درصد از کل مصرف مواد غذایی خود، از جمله «غلات، ذرت، کنجاله سویا و یونجه» را که زیربنای تولید لبنیات داخلی آن هستند، وارد می کند. همچنین عربستان سعودی سالانه بیش از ۴ تا ۵ میلیون تن غلات وارد می کند. اگر حق بیمه دریایی و هزینه های حمل و نقل همچنان بالا بماند، هزینه زمینی نهاده های خوراک دام برای تولیدکنندگان لبنیات خلیج فارس نیز به همان نسبت افزایش می یابد.
گزارش های جهانی حاکی از این است که در دوره های قبلی تنش های منطقه ای، نرخ حمل و نقل در خلیج فارس ظرف چند هفته ۱۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافت و حق بیمه های خطر جنگ به شدت افزایش یافت. به گفته تحلیلگران اگرچه تولیدکنندگان خلیج فارس در ادغام عمودی و ذخایر استراتژیک خوراک دام سرمایه گذاری کرده اند تا دقیقاً در برابر این سناریوها محافظت شوند، اما یک اختلال طولانی مدت، این محافظت ها را آزمایش خواهد کرد.
تاثیر جنگ خاورمیانه بر تجارت جهانی مرغ
یکی دیگر از بخش های تحت تاثیر درگیری های نظامی خاورمیانه بخش مرغداری است به نحوی که این درگیری تأثیر ساختاری مستقیم و فوری بر جریان تجارت جهانی مرغ دارد. بنا بر این گزارش هر پنج خط کشتیرانی اصلی، پذیرش کانتینرهای یخچالی به «عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان، عراق، کویت، قطر و بحرین» را از ۴ مارس ۲۰۲۶ به حالت تعلیق درآورده اند. این امر، دسترسی برزیل، صادر کننده پیشرو مرغ گوشتی جهان، را به دو بازار بزرگ صادراتی خود قطع کرده است.
این در شرایطی است که طبق داده های آماری موجود در سال ۲۰۲۵، عربستان سعودی ۲۵۹، ۵۲۳ تن مرغ برزیلی و امارات متحده عربی ۲۴۸، ۴۹۷ تن مرغ برزیلی جذب کردند و به ترتیب به سومین و پنجمین مقصد بزرگ صادراتی برزیل تبدیل شدند. به این ترتیب با تحولات صورت گرفته برزیل با عرضه بیش از حد وارد این اختلال می شود؛ به خصوص اینکه حجم کشتار در بالاترین حد خود در سه ماه گذشته است و قیمت ها برای چهار ماه متوالی در تمام کاهش های عمده کاهش یافته است.
تغییر روند تقاضا جهانی برای مرغ و طیور
به این ترتیب با قطع تقاضای خاورمیانه، انتظار می رود حجم صادرات در سال ۲۰۲۵ اکنون به سمت ژاپن، آفریقای جنوبی و فیلیپین، دو بازار بزرگ و چهارم برزیل، هدایت شود. این تغییر مسیر ممکن است فرصت های خریدی را برای وارد کنندگان اروپایی ایجاد کند، زیرا محصولات برزیلی به دنبال مقاصد جایگزین هستند.
کارشناسان می گوید: تایلند کمتر از برزیل در معرض این آسیب قرار دارد، زیرا خاورمیانه سهم کمتری از حجم صادرات تایلند را نشان می دهد. با این حال، امارات متحده عربی پنجمین بازار بزرگ صادراتی تایلند است و انتظار می رود برخی از مسیرها به سمت ژاپن و مالزی تغییر کند. علاوه بر این صادرات از تایلند به شمال غربی اروپا ممکن است گران تر شود.
شایان ذکر است هزینه های خوراک دام نیز به ضرر تولیدکنندگان طیور در دو سوی اقیانوس اطلس است، به طوری که قیمت ذرت و گندم و سویا افزایش یافته است و این امر به حاشیه سود تولیدکنندگان فشار وارد می کند.
نظرات کاربران