به گزارش بازار، وقتی صحبت از پایان دادن به زندگی مشترک و جدایی به میان میآید، اولین تصویری که در ذهن بسیاری از ما نقش میبندد، راهروهای شلوغ و پر سر و صدای دادگاه خانواده، درگیریهای طولانی مدت، رفت و آمدهای خستهکننده و هزینههای سرسامآور است. متاسفانه این تصویر در بسیاری از پروندههای یکطرفه کاملاً واقعیت دارد و گاهی سالها طول میکشد تا یک پرونده به نتیجه برسد. اما همیشه هم قرار نیست اوضاع تا این حد پیچیده، تلخ و فرسایشی باشد.
طلاق توافقی دقیقاً همان راه حلی است که به زن و شوهر اجازه میدهد تا با کمترین تنش، با حفظ حرمتها و احترام متقابل و در آرامش کامل از یکدیگر جدا شوند. در این روش، همانطور که از اسمش پیداست، زن و مرد پیش از اینکه پایشان به دادگاه برسد، درباره همه مسائل مهم زندگی مشترکشان با هم به توافق رسیدهاند و دیگر قرار نیست قاضی برای آنها تصمیم بگیرد.
فرقی نمیکند موضوع بحث مهریه باشد، نفقه، جهیزیه یا حتی حضانت فرزندان؛ در این نوع جدایی، دادگاه به تصمیم و شعور دو طرف احترام میگذارد و دقیقاً همان توافقات مکتوب را در قالب یک رای قانونی (که به آن گواهی عدم امکان سازش میگویند) صادر میکند. به همین دلیل است که مسیر پرونده بسیار کوتاهتر از طلاقهای پردردسر است و افراد از نظر روحی و روانی آسیب بسیار کمتری میبینند. در این مقاله میخواهیم تمام زیر و بم این مسیر را در سال جدید بررسی کنیم.
طلاق توافقی چقدر طول میکشد و آیا راهی برای تسریع آن وجود دارد
یکی از پرتکرارترین و مهمترین سوالاتی که زوجین در این شرایط میپرسند این است که بالاخره این پروسه چقدر زمان میبرد و کی تمام میشود؟ در سالهای گذشته، این کار بسیار ساده بود و گاهی در کمتر از یک هفته یا چند روز انجام میشد. اما در سال ۱۴۰۵ و با توجه به قوانین جدیدی که وضع شده، سیستم قضایی مراحلی را طراحی کرده تا طلاق به این سادگیها نباشد؛ به این امید که شاید زوجین در این مسیر از تصمیم خود منصرف شوند و به زندگی برگردند.
در حالت عادی و اگر بخواهید تمام مراحل را خودتان به تنهایی طی کنید، ثبتنام در سامانههای مختلف، شرکت در جلسات مشاوره بهزیستی (که به تنهایی معمولاً بین ۴۵ روز تا دو ماه طول میکشد)، انتظار برای تعیین شعبه دادگاه، حضور در جلسات رسیدگی و در نهایت رفتن به محضر، ممکن است بین سه تا پنج ماه زمان ببرد. این زمان برای کسانی که میخواهند هرچه سریعتر تکلیف زندگیشان مشخص شود و به آرامش برسند، بسیار طولانی، آزاردهنده و پر از استرس است.
در این شرایط، اهمیت حضور یک متخصص حقوقی بیش از پیش نمایان میشود. استفاده از تجربه و تخصص یک وکیل طلاق توافقی فوری میتواند این زمان را به شکل چشمگیری کاهش دهد. وکلای باتجربه به دلیل آشنایی کامل با رویههای دادگاهها، تسلط بر بخشنامههای جدید، شناخت میانبرهای قانونی و نحوه تنظیم درست و بینقص دادخواست، میتوانند بسیاری از مراحل اداری را با سرعت بالاتری پیش ببرند. آنها از اتلاف وقت در صفهای طولانی دادگاه، ارجاعهای بیمورد یا طولانی شدن روند پرونده به دلیل نقص مدارک جلوگیری میکنند و پروسه چند ماهه را در کوتاهترین زمان ممکن به سرانجام میرسانند.
مراحل قدم به قدم طلاق توافقی در سال ۱۴۰۵
قوانین و رویههای دادگاهها هر چند وقت یکبار تغییر میکنند و بهروز میشوند. اگر در سال جاری تصمیم به این نوع جدایی گرفتهاید، باید بدانید که دیگر نمیتوانید شناسنامه به دست مستقیم به دادگاه بروید و درخواست طلاق بدهید. روند کار به این شکل تغییر کرده است:
قدم اول: ثبت نام در سامانه ثنا. این سامانه پل ارتباطی شما با قوه قضاییه است و تمام ابلاغیهها، تاریخ جلسات، اخطاریهها و پیامکهای دادگاه به آن ارسال میشود. هم زن و هم شوهر باید در این سامانه ثبتنام کرده و احراز هویت شوند.
قدم دوم: ثبت نام در سامانه تصمیم. بعد از ثنا، باید وارد سامانه نوبتدهی طلاق (سامانه تصمیم) شوید و مشخصات خود و همسرتان را ثبت کنید. در این مرحله، سیستم بر اساس منطقه سکونت شما، شما را به یکی از مراکز مشاوره تحت نظر سازمان بهزیستی ارجاع میدهد.
قدم سوم: شرکت در جلسات مشاوره. این جلسات معمولاً بین ۳ تا ۵ جلسه هستند و در طول یک ماه تا ۴۵ روز برگزار میشوند. هدف از این جلسات، بررسی روانشناختی دلایل جدایی و تلاش مشاور برای حل مشکلات است. اگر در نهایت مشاور تشخیص دهد که سازش امکانپذیر نیست و دو طرف روی تصمیم خود پافشاری میکنند، نامهای به نام “گواهی عدم انصراف از طلاق” را صادر میکند.
قدم چهارم: ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی. حالا با در دست داشتن گواهی مشاوره و توافقنامه مکتوبی که بین خودتان نوشتهاید، باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کرده و دادخواست خود را به صورت رسمی ثبت کنید تا پرونده به دادگاه ارسال شود.
قدم پنجم: حضور در دادگاه. پس از تعیین شعبه، پیامکی برای شما ارسال میشود که زمان و مکان دادگاه را مشخص میکند. در روز دادگاه، قاضی توافقات شما را کلمه به کلمه بررسی کرده و در صورت عدم وجود مشکل قانونی (مانند مجهول بودن وضعیت بارداری زوجه)، رای نهایی یا همان “گواهی عدم امکان سازش” را صادر میکند.
قدم ششم: مراجعه به دفترخانه (محضر). پس از صدور رای، شما دقیقاً سه ماه (۹۰ روز) فرصت دارید تا به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه کنید تا صیغه طلاق با حضور شاهدین جاری شده و مهر جدایی در شناسنامهها ثبت شود. اگر این سه ماه بگذرد، رای دادگاه باطل میشود و باید تمام مراحل را از اول طی کنید!
هزینه های طلاق توافقی در سال ۱۴۰۵ شامل چه مواردی است
یکی دیگر از دغدغههای مهم افراد، بحث هزینههاست. هزینههای این مسیر به چند بخش تقسیم میشود که زوجین باید پیش از اقدام از آنها مطلع باشند:
-
هزینه ثبتنام سامانه ثنا و دادرسی (ثبت دادخواست در دفتر خدمات قضایی)
-
هزینه جلسات مشاوره بهزیستی (که بسته به تعداد جلسات و تعرفه مرکز متفاوت است)
-
هزینه آزمایش عدم بارداری (که برای صدور رای نهایی یا ثبت در محضر الزامی است)
-
هزینه محضر و دفترخانه طلاق (که تعرفه آن هر سال توسط قوه قضاییه اعلام میشود)
-
حقالوکاله وکیل (در صورتی که تصمیم بگیرید کار را به کاردان بسپارید)
بسیاری از افراد تصور میکنند گرفتن وکیل هزینه اضافی است، اما در واقع یک سرمایهگذاری برای حفظ آرامش و زمان شماست. یک وکیل طلاق توافقی با جلوگیری از اشتباهات قانونی، رفت و آمدهای مکرر و تنظیم درست توافقنامه، از ضررهای مالی بسیار بزرگتر در آینده جلوگیری میکند.
در طلاق توافقی تکلیف مهریه و نفقه چه میشود
یک باور کاملاً اشتباه و رایج در بین مردم وجود دارد که فکر میکنند کلمه “توافقی” به این معنی است که زن حتماً باید تمام حق و حقوق خود از جمله مهریه را ببخشد تا مرد راضی به طلاق شود. این موضوع اصلاً صحت ندارد. کلمه توافق فقط و فقط به این معنی است که هر تصمیمی که دو طرف با رضایت کامل و بدون اجبار بگیرند، برای دادگاه معتبر و لازمالاجراست.
ممکن است زوجین در این مسیر طلاق توافقی تصمیم بگیرند که تمام مهریه بخشیده شود (که در اصطلاح حقوقی به آن ابراء یا بذل میگویند)، یا توافق کنند که نیمی از آن پرداخت شود، یا حتی مرد تعهد بدهد که مهریه را به صورت اقساط ماهیانه (مثلاً ماهی یک سکه یا مبلغی پول نقد) پرداخت کند یا چکی برای تاریخ آینده بدهد.
در مورد نفقه (هزینههای جاری زندگی زوجه) و اجرتالمثل (دستمزد کارهایی که زن در خانه انجام داده) هم دقیقاً همین قانون حاکم است. دادگاه در این موارد هیچ دخالتی نمیکند، قضاوتی روی مبلغ ندارد و صرفاً توافقات مکتوب شما را در رای نهایی دادنامه لحاظ کرده و به آن قدرت اجرایی میدهد. یعنی اگر مرد به توافق اقساطی خود عمل نکند، زن میتواند با همان رای دادگاه، حسابهای او را مسدود کند.
حضانت فرزندان در زمان جدایی توافقی به چه کسی میرسد
یکی از حساسترین، دردناکترین و مهمترین بخشهای هر جدایی، تعیین تکلیف فرزندان است. بر اساس قانون مدنی در ایران، حضانت فرزندان (چه دختر و چه پسر) تا هفت سالگی با مادر است و پس از آن تا سن بلوغ، در صورت اختلاف، با تشخیص دادگاه خواهد بود. اما در جدایی توافقی، قانون کنار میرود و باز هم حرف اول و آخر را توافق و تفاهم پدر و مادر میزند.
زن و شوهر میتوانند بر خلاف قانون عمومی توافق کنند. مثلاً توافق کنند که حضانت فرزند ۱۰ ساله با مادر باشد، یا حضانت فرزند ۴ ساله تا همیشه به پدر سپرده شود. تنها شرط قاضی در اینجا، رعایت مصلحت کودک است.
همچنین در این توافقنامه باید دو مورد بسیار مهم به صورت دقیق و با جزئیات مشخص شود: اول اینکه هزینه زندگی کودک (نفقه فرزند شامل پوشاک، خوراک، درمان و تحصیل) بر عهده چه کسی است و مبلغ آن ماهیانه چقدر است؟ و دوم اینکه طرف مقابل در چه روزها و ساعاتی (مثلاً پنجشنبهها از ساعت ۱۰ صبح تا جمعه ۸ شب) حق ملاقات با فرزند خود را دارد. نوشتن کلی و مبهم این بخش، یکی از بزرگترین اشتباهاتی است که بعداً باعث درگیریهای جدید میشود.
اشتباهات رایج در تنظیم توافق نامه که باعث پشیمانی میشود
بسیاری از زوجین برای فرار از هزینهها، خودشان روی یک تکه کاغذ توافقاتی مینویسند که به دلیل عدم آشنایی با کلمات حقوقی، در آینده برایشان دردسرساز میشود. مثلاً زن در توافقنامه مینویسد “مهریهام را بخشیدم”، اما نمیداند که از نظر حقوقی بین کلمه “بخشیدم” (هبه) و “ابراء کردم” تفاوت وجود دارد و ممکن است در شرایطی بتواند از بخشش خود رجوع کند. یا در مورد حضانت مینویسند “حضانت با مادر است”، اما درباره شرایط خروج از کشور کودک یا هزینههای درمانی خاص او چیزی نمینویسند.
حضور یک مشاور حقوقی یا وکیل طلاق توافقی در زمان تنظیم این توافقنامه بسیار حیاتی است. وکیل با آیندهنگری، تمام راههای فرار قانونی، بهانهجوییها و تضییع حقوق کودک و والدین را در متن قرارداد میبندد تا پرونده برای همیشه و به صورت اصولی بسته شود.
آیا حضور زن و شوهر در دادگاه و محضر الزامی است
بسیاری از افراد به دلیل شرایط روحی نامناسب، مشغلههای کاری زیاد، زندگی در خارج از کشور یا عدم تمایل به روبرو شدن با همسر خود پس از یک درگیری عاطفی، اصلاً دوست ندارند در راهروهای دادگاه حاضر شوند. خوشبختانه قانون این اجازه را داده است که با دادن وکالت به وکلای پایه یک دادگستری، تمام این مراحل بدون حضور فیزیکی زوجین انجام شود.
اگر شما به یک وکیل وکالت بدهید، ایشان میتواند به جای شما در تمام جلسات دادگاه حاضر شود، دفاعیات لازم را ارائه دهد، توافقات را از طرف شما تایید کند، رای دادگاه را دریافت کند و حتی به جای شما در دفترخانه (محضر) حاضر شده و دفتر ثبت طلاق را امضا کند.
در شهرهای بزرگ و پرترافیک، این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند. کمک گرفتن از یک وکیل طلاق توافقی تهران باعث میشود شما درگیر ترافیک، مرخصی گرفتنهای مکرر از محل کار و تنشهای روانی محیط دادگاه نشوید. در این حالت، شما تنها در ابتدا قرارداد الکترونیک وکالت را امضا میکنید و در نهایت پس از چند روز یا چند هفته، شناسنامه مهر شده و سند جدایی خود را تحویل میگیرید که این موضوع آرامش روانی فوقالعادهای به همراه دارد.
مدارک لازم برای ثبت درخواست جدایی چیست
برای اینکه روند کار شما در دادگاه به مشکل نخورد و دچار نقص پرونده و طولانی شدن زمان نشوید، باید پیش از هر اقدامی مدارک زیر را به صورت کامل آماده کنید:
-
اصل شناسنامه زن و شوهر به همراه کپی از تمام صفحات
-
اصل کارت ملی هوشمند زوجین (یا رسید ثبت نام کارت ملی)
-
اصل سند ازدواج (عقدنامه). اگر عقدنامه گم شده است، جای نگرانی نیست؛ باید به همان دفترخانهای که سالها پیش در آن ازدواج کردهاید مراجعه کنید و یک رونوشت تایید شده از آن بگیرید.
-
گواهی عدم انصراف از طلاق (که پس از پایان جلسات از مرکز مشاوره دریافت کردهاید)
-
گواهی عدم بارداری برای زوجه (این گواهی معمولاً در مراحل نهایی و قبل از جاری شدن صیغه طلاق در محضر، یا به دستور دادگاه در آزمایشگاههای معتبر باید اخذ شود تا وضعیت جنین مشخص باشد).
تسهیل روند قضایی با همراهی متخصصان حقوقی
تصمیم به پایان دادن به یک زندگی مشترک، بدون شک یکی از سختترین و تلخترین تصمیمات زندگی هر انسانی است که با فشارهای روحی فراوانی همراه است. در این روزهای پر از استرس، درگیر شدن با پیچ و خمهای اداری، سامانههای مختلف و دادگاهها میتواند این بار روانی را دوچندان کند.
بسیاری از افراد به دلیل عدم آگاهی از رویهها، زمان طلایی خود را از دست میدهند. مشورت با افراد متخصص یک سرمایهگذاری برای آرامش آینده شماست. حضور مجموعههای حقوقی تخصصی با داشتن تیمی از وکلای پایه یک، مجرب و دلسوز در زمینه دعاوی خانواده، میتواند در این مسیر سخت، همراه و حافظ حقوق قانونی شما باشد. سپردن پرونده به یک وکیل طلاق توافقی با تجربه، نه تنها روند پرونده شما را به شکل قانونی سرعت میبخشد، بلکه این اطمینان خاطر را به شما هدیه میدهد که هیچیک از حقوق مالی و عاطفی شما در این مسیر پر پیچ و خم نادیده گرفته نخواهد شد و میتوانید با خیالی آسوده، فصل جدیدی از زندگی خود را آغاز کنید.
نظرات کاربران