بازار؛ گروه کشاورزی: صنایع لبنی طی سال های اخیر روندی رو به رشد داشته و داده های جهانی حاکی از این است که اندازه بازار جهانی لبنیات در سال ۲۰۲۵ به ۱۰۳۸.۶ میلیارد دلار رسیده است.
پیش بینی رشد ۴.۳۸ درصدی بازار جهانی لبنیات از ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۴
از سوی دیگر گروه تحقیقی IMARC با نگاهی به آینده، انتظار دارد که این بازار تا سال ۲۰۳۴ به ۱۵۴۵.۴ میلیارد دلار برسد و نرخ رشد (CAGR) ۴.۳۸ درصدی را در طول سال های ۲۰۲۶-۲۰۳۴ نشان دهد. این در شرایطی است که به گفته کارشناسان و تحلیلگران، «شهرنشینی سریع، افزایش آگاهی در مورد سلامت و تغذیه، پیشرفت های قابل توجه فناوری، افزایش محبوبیت میان وعده های لبنی، تغییر ترجیحات غذایی و سیاست ها و مقررات مطلوب دولت»، از عوامل اصلی پیشران بازار هستند.
از سوی دیگر گزارشات جهانی بیانگر این است که در سطح منطقه ای، بازار به «ایالات متحده، چین، هند، ژاپن، آلمان، فرانسه، بریتانیا، ایتالیا، اسپانیا، استرالیا، نیوزیلند، کانادا، برزیل، مکزیک و ترکیه» طبقه بندی شده است، که در حال حاضر هند بر بازار جهانی تسلط دارد.
عدم همکاری بانکها با واحدهای تولیدی صنایع لبنی
صنایع لبنی ایران نیز همواره توانسته است علاوه بر تامین بازار داخلی بخشی از تولیدات خود را نیز راهی بازارهای صادراتی کند. این در شرایطی است که تولیدکنندگان این بخش در حوزه تولید با مشکلات بسیاری روبرو هستند.
علی احسان ظفری مدیر عامل و رئیس هیات مدیره اتحادیه تعاونی های تولید کنندگان فراورده های لبنی در خصوص وضعیت صنایع لبنی در سال ۱۴۰۴ به خبرنگار بازار گفت: در سال گذشته شرایط تولید کنندکان صنایع لبنی چندان خوب نبود و به همین دلیل تعدادی از واحدهای ما سال گذشته تعطیل شدند. به ویژه واحدهای کوچک و متوسط به واسطه تصمیمات خلق الساعه بخش دولتی همچنین به دلیل عدم ثبات قیمت شیر خام، عدم ثبات قیمت مواد اولیه و همچنین به دلیل عدم همکاری بانک ها با واحدهای کوچک و متوسط شاهد بودیم که سال ۱۴۰۴ این واحدهای تولیدی با مشکلات زیادی روبرو بودند.
ظفری در پاسخ به این سوال که با این تفاسیر با تعطیلی برخی واحدهای تولیدی آیا سال قبل کاهش تولید چشمگیری رقم خورد که در بازار تاثیرگذار باشد یا خیر گفت: با توجه به اینکه سرانه مصرف هر سال پایین تر می آید و مردم قدرت خرید ندارند بخشی از واحدهای تولید کننده خواه ناخواه تعطیل می شود اما اینکه این کمبود در بازار احساس نمی شود به این دلیل است که قدرت خرید هر سال کمتر می شود و سرانه مصرف پایین تر می آید.
سرانه مصرف به کمتر از ۵۰ کیلوگرم رسیده است
وی در خصوص سرانه مصرف نیز گفت: در حال حاضر سرانه مصرف به کمتر از ۵۰ کیلوگرم رسیده است در حالی که در مقیاس جهانی میانگین سرانه مصرف لبنیات به ازای هر فرد سالانه ۱۸۰ کیلوگرم است و حتی در کشورهای پیشرفته سرانه مصرف تا ۳۶۰ کیلوگرم نیز است.
ظفری خاطر نشان کرد: طبیعتا دولت بایستی در صنعت لبنیات سوبسیدهایی بدهد چرا که صنایع لبنی جزو کالاهایی است که سبد اصلی خانوارها را تشکیل می دهد و ارزش غذایی بالایی دارد تا جایی که با مصرف صنایع لبنی می توان از واردات دارو، لوازم بیمارستان و … جلوگیری کند. همچنین مصرف لبنیات و تامین پروتئین از این طریق نیز در سلامت جامعه تاثیر بزرگی دارد اما این اتفاق نمی افتد و دولت نه تنها سوبسیدی برای این بخش نمی دهد بلکه هر سال یک فشار سنگینی بر صنعت لبنیات وارد می کند.
متاسفانه دولت با سیاست های اشتباه در قالب «پودر شیر خشک» از کشور خارج می کنند آن هم در شرایطی که پودر شیرخشک عملا ماده اولیه صنایع غذایی دیگر و به عبارتی محصول نهایی نیست، به این ترتیب ماده اولیه صنایع دیگر را صادر می کند در شرایطی که صنایع خودمان در حال تعطیلی است
وی در خصوص شرایط صادرات محصولات لبنی نیز اذعان داشت: با توجه به سیاست های دولت شرایط صادرات نیز خوب نیست با این وجود شاهد هستیم که مازاد شیر را متاسفانه دولت با سیاست های اشتباه در قالب «پودر شیر خشک» از کشور خارج می کنند آن هم در شرایطی که پودر شیرخشک عملا ماده اولیه صنایع غذایی دیگر و به عبارتی محصول نهایی نیست. به این ترتیب ماده اولیه صنایع دیگر را صادر می کند در شرایطی که صنایع خودمان در حال تعطیلی هستند.
ظفری افزود: در واقع مافیای شیرخشک وجود دارد که همواره دنبال صادرات شیر خشک است و این کار هم باعث شده سفره مردم خالی از لبنیات باشد.
به دلیل عدم ثبات قیمتها بازارهای صادراتی را از دست می دهیم
وی در خصوص اصلی ترین بازارهای صادراتی نیز گفت: چون قیمتها هر روز تغییر می کند و ثبات قیمت نداریم بازارهایی که داشتیم را یکی پس از دیگری از دست می دهیم، در حالی که قبلا در عراق، کشورهای اوراسیا، افغانستان، ارمنستان، پاکستان، آذربایجان کالا صادر می کردیم اما متاسفانه به دلیل قیمتها بالا و مشکلاتی که مدام پیش می آید بازارها را از دست می دهیم و قدرت صادراتی مان در محصول نهایی که محصول لبنی است بسیار کم شده است با این وجود در همانطور که گفتم در شیرخشک که ماده اولیه کارخانجات خارجی محسوب می شود پیشرفت هم داشته ایم که در نهایت به ضرر مملکت است.
این فعال صنعت در رابطه با اصلی ترین صنایع لبنی صادراتی ایران نیز گفت: عمدتا در بخش پنیر، خامه، ماست و دوغ صادرات داریم و اگرچه از نظر صادرات جایگاه بالایی در جهان نداریم اما در بحث تولید شیر خام در رده بیستم جهان هستیم.
وی در خصوص اتفاقات اخیر حول تنگه هرمز و تاثیر که بر صنایع لبنی گذاشته است نیز اظهار کرد: با توجه به اینکه الان یکسری کالاها وارد نمی شود مشکلاتی داریم. از سوی دیگر کمبود کالاهای پتروشیمی تبدیل به یک معضل برای تولید شده است به خصوص در بحث بسته بندی از نظر قیمت و کمبود بازار مشکل داریم.
تبعات افزایش ۲۵ تا ۳۰ درصدی قیمت شیر خام
ظفری همچنین در خصوص شرایط کاری در سال جاری نیز گفت: روند کاهش مصرف در سال ۱۴۰۵ نیز ادامه دارد تا جایی که دولت باز هم قیمت شیر خام را بالا برده به نحوی که به ۶۲ هزار توان رسید و افزایشی ۲۵ تا ۳۰ درصدی را به ثبت رسانده است و این امر باعث شده هرروز شاهد مصرف کمتر و به تبع از رونق افتادن صنایع لبنی باشیم.
وی در رابطه با چشم اندازی که می توان برای صنعت لبنیات کشور تا پایان سال متصور شد نیز گفت: شرایط خوبی نیست و لذا دولت باید به فکر تامین سفره مردم باشد و اگر می گوید بابت لبنیات به مردم یارانه می دهد باید بداند که روش تخصیص این یارانه الان روش درستی نیست و هیچ بخشی از آن به سمت صنایع لبنی نمی آید و با سیاست های اشتباه بخش دولتی هر روز مصرف لبنیات را در کشور کاهش می دهیم.
نظرات کاربران