جیسون شرایر در ویدیوی جدید خود پرده از راز جدایی کوجیما پروداکشنز و سونی برمیدارد؛ از بودجههای صدها میلیون دلاری تا استراتژیهای جدید و متناقض ایکس باکس.
در اتفاقی که صنعت بازیهای ویدیویی را در شوک فرو برد، هیدئو کوجیما، بازیساز افسانهای ژاپنی، اخیرا اعلام کرد که پروژه مورد انتظار او یعنی بازی اکشن جاسوسی Physint که به عنوان جانشین معنوی سری Metal Gear Solid شناخته میشود، دیگر توسط پلی استیشن منتشر نخواهد شد. در عوض، امتیاز این بازی به رقیب دیرینه یعنی ایکس باکس منتقل شده است. پلی استیشن در بیانیهای کوتاه تنها به این نکته بسنده کرد که با اتخاذ یک تصمیم سخت از پروژه کنار میکشد و برای کوجیما آرزوی موفقیت دارد.اما پشت درهای بسته چه گذشت؟ جیسون شرایر، خبرنگار برجسته صنعت بازی، در گزارش ویدیویی جدید خود به بررسی عمیق و همهجانبه این جدایی جنجالی پرداخته و اطلاعاتی را فاش کرده است که نشاندهنده تغییرات ساختاری و استراتژیک بنیادین در هر دو شرکت سونی و مایکروسافت است.به گفته شرایر، دلیل خروج سونی از این پروژه تنها به یک عامل ختم نمیشود، بلکه مجموعهای از مشکلات مالی، تغییر دیدگاهها و بدقولیها منجر به این تصمیم شده است. رابطه سونی و کوجیما که از دهه ۱۹۹۰ و با انتشار Metal Gear Solid روی اولین کنسول پلی استیشن آغاز شده بود، در سالهای اخیر و پس از جدایی کوجیما از کونامی در سال ۲۰۱۵، با حمایت کامل سونی ادامه یافت. با این حال، عملکرد تجاری بازیهای Death Stranding 1 و Death Stranding 2 نتوانست انتظارات سونی را برآورده کند.شرایر به صراحت اشاره میکند که اگرچه نسخه اول فروش بهتری داشت، اما بخش عظیمی از این فروش در زمان تخفیفهای قیمتی رخ داده و همچنین نسخه رایانههای شخصی بازی نیز در ابتدا توسط ناشر دیگری (505 Games) منتشر شده بود که سودی برای پلی استیشن به همراه نداشت.از سوی دیگر، پروژه Physint در طول توسعه خود بارها از برنامههای زمانی عقب مانده و بودجه آن به شکل سرسامآوری افزایش یافته و به مرز صدها میلیون دلار رسیده بود. سونی پیش از لغو کامل پروژه، مذاکراتی با تیم کوجیما برای طولانیتر کردن مدت زمان انحصاری بودن بازی داشت تا بتواند این هزینه هنگفت را توجیه کند، اما این گفتگوها بینتیجه ماند.
مشکل بزرگتر این بود که بازیهای کوجیما عموما انحصاری زمانی هستند و برخلاف بازیهای انحصاری دائمی، نمیتوانند نقش تعیینکنندهای در فروش کنسول داشته باشند. شرایر در تحلیل خود به یک تغییر نگرش بنیادین در سونی اشاره میکند: سونی دیگر صنعت کنسول را یک بازار در حال رشد نمیبیند، بلکه آن را یک بازار بالغ میداند و به جای تمرکز بر فروش سختافزار، به دنبال به حداکثر رساندن درآمد از هر کاربر فعلی است.علاوه بر این، سونی در حال آمادهسازی برای ورود به نسل بعدی و پلی استیشن ۶ (که به پیشبینی شرایر در ۲ تا ۳ سال آینده عرضه خواهد شد) است و در عین حال با بحران سختافزار و افزایش قیمت تراشهها دستوپنجه نرم میکند (به طوری که پس از معرفی GTA 6، کنسول PS5 Pro به سرعت پیشفروش و ناموجود شد). این شرایط، در کنار سختگیریهای جدید سونی پس از شکست تجاری سنگین بازی Concord (که حتی منجر به بازبینی اساسی پروژه سرویسمحور Horizon شده است)، باعث شد تا پلی استیشن تمایلی به ریسک روی Physint نداشته باشد. همچنین، تغییرات مدیریتی در سونی و خروج مدیرانی که رابطه نزدیکی با کوجیما داشتند نیز در این جدایی بیتأثیر نبوده و حتی گمانهزنیهایی درباره اختلافات شخصی میان تیم کوجیما و مدیران جدید سونی وجود دارد.از دیدگاه کوجیما پروداکشنز، داستان شکل دیگری دارد. تیم کوجیما معتقد است که افزایش بودجه و تأخیر در پروژههای AAA کاملا طبیعی است و در نهایت به خلق آثاری تحسینشده، دریافتکننده جایزه و اعتباربخش منجر میشود. آنها از نحوه برخورد سونی پس از دههها همکاری به شدت رنجیدهاند و آن را نشانهای از تغییر کامل رژیم مدیریتی در سونی میدانند که ارزشی برای روابط گذشته قائل نیست. این احساس بیاحترامی باعث شد تا آنها به سرعت به دنبال شریک جدیدی باشند و تنها در عرض سه ماه با ایکس باکس به توافق برسند.در سوی دیگر میدان، ایکس باکس با آغوش باز پروژه Physint را پذیرفت. این تصمیم با توجه به صحبتهای آشا شارما، مدیرعامل جدید ایکس باکس که در فوریه جانشین فیل اسپنسر شد، در ظاهر متناقض به نظر میرسد. شارما بارها بر تمرکز روی فرنچایزهای تثبیتشده مانند Call of Duty و Fallout تاکید کرده بود. پس چرا صدها میلیون دلار روی یک IP کاملا جدید و ناشناخته سرمایهگذاری کردند؟شرایر به دو دلیل استراتژیک اشاره میکند:نفوذ به بازار آسیا و درآمد عظیم PC: شارما به شدت به دنبال نفوذ در بازارهای چین و ژاپن است و کوجیما کلید این موفقیت محسوب میشود. فروش بسیار موفق بازیهای او (مخصوصا در چین) روی پلتفرم PC نشان میدهد که این بازی میتواند برای ایکس باکس، که برخلاف سونی تمام بازیهایش را همزمان روی PC منتشر میکند، درآمد عظیمی به همراه داشته باشد.یک میلیارد مخاطب و حقوق فیلم و سریال: شارما پیشتر از هدف رسیدن به یک میلیارد مخاطب سخن گفته بود که منظور او فقط بازیکنان نبودند، بلکه شامل تماشاگران فیلم و سریال نیز میشد. با این قرارداد، ایکس باکس حقوق ساخت فیلم و سریال برای هر دو بازی OD و Physint را به دست میآورد که با توجه به ارتباطات گسترده کوجیما با سلبریتیها، ارزشی استراتژیک و حیاتی برای ایکسباکس دارد.
سخنگوی ایکس باکس در بیانیهای رسمی به بلومبرگ اعلام کرد:شرطبندی روی کوجیما یک تصمیم آسان است. ما به توانایی تیم او برای ساخت بازیهای AAA با یک IP جدید و پیشگامانه ایمان داریم.البته شرایر به نکتهای تاریک نیز اشاره میکند؛ این سرمایهگذاری هنگفت در حالی انجام میشود که ایکس باکس اخیرا تعدادی از استودیوهای داخلی خود را بسته و کارمندان زیادی را اخراج کرده است، موضوعی که قطعا باعث ناراحتی و تعجب کارمندان فعلی و سابق این شرکت خواهد شد.دلیل واکنش شدید و احساسی گیمرها به این خبر، ماهیت پروژه Physint است. برخلاف OD که یک بازی ترسناک و تجربی است، Physint قرار است جانشین معنوی محبوبترین ساخته کوجیما یعنی Metal Gear Solid باشد. از دست دادن چنین عنوانی ضربه سنگینی برای طرفداران پلی استیشن محسوب میشود.با این حال، به گفته شرایر، بعید است این بازی تا حوالی سال ۲۰۳۰ رنگ روشنایی را ببیند و حتی مشخص نیست که مدیریت فعلی ایکس باکس تا آن زمان بر مسند قدرت باقی بماند یا خیر. آینده این پروژه و تأثیر آن بر صنعت بازیهای ویدیویی همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد، اما آنچه مسلم است، صنعت کنسولها در حال گذار به دورانی جدید با اولویتها و استراتژیهای متفاوت است.
نظرات کاربران