انرژی

در حالی که کاهش تولید بنزین در پی جنگ، فشار بر منابع سوخت را افزایش داده، رئیس دفتر رئیس‌جمهور از قطعی شدن کاهش سهمیه‌های بنزین خبر داد و اعلام کرد خرید بنزین بیش از سهمیه با قیمت بالاتر انجام خواهد شد. محسن حاجی‌میرزایی با اشاره به افزایش فاصله قیمت بنزین ایران با کشورهای منطقه تأکید کرد کاهش تولید باید با کاهش مصرف همراه شود؛ با این حال، هنوز سیاست نهایی دولت درباره قیمت بنزین مشخص نشده است.

اظهارات تازه معاون اول رئیس‌جمهور درباره نابرابری یارانه بنزین و هزینه سنگین تأمین سوخت، بار دیگر پرونده اصلاح قیمت و نحوه توزیع یارانه بنزین را به صدر مباحث اقتصادی آورده است؛ هرچند دولت هنوز هیچ نرخ جدیدی را تصویب نکرده، اما تأکید بر «عدالت یارانه‌ای»، مصرف بالای بنزین و ضرورت جلب همراهی مردم، این احتمال را تقویت کرده که دولت در حال آماده‌سازی افکار عمومی برای تغییر مدل سهمیه‌بندی و قیمت‌گذاری بنزین باشد.

در حالی که بحث افزایش قیمت بنزین بار دیگر به یکی از موضوعات حساس اقتصاد ایران تبدیل شده، یک عضو مجلس از مخالفت نمایندگان با گرانی سوخت خبر داده و همزمان پیشنهاد استفاده از هوش مصنوعی و داده‌های برخط برای مدیریت مصرف بنزین را مطرح کرده است؛ طرحی که می‌تواند سهمیه سوخت خودروها را بر اساس میزان پیمایش، نوع خودرو، ترافیک و حتی هر سفر به‌صورت آنلاین تعیین کند.

ناترازی بنزین دیگر صرفاً با افزایش تولید و واردات قابل مدیریت نیست؛ فاصله میان مصرف روزانه و ظرفیت تولید، ضرورت اصلاح الگوی مصرف سوخت را بیش از گذشته آشکار کرده است. از خودروهای پرمصرف و فرسوده گرفته تا ضعف حمل‌ونقل عمومی، سهمیه‌بندی، قیمت‌گذاری و قاچاق سوخت، مجموعه‌ای از عوامل به رشد مصرف دامن زده‌اند و حل این مسئله نیازمند اصلاح هم‌زمان در سمت تولید و مصرف است.

مصوبه جدید دولت درباره افزایش قیمت بنزین و تغییر سهمیه‌های سوخت، بازار خودروهای کارکرده را دگرگون کرده است. از نیمه دوم آذرماه، خودروهای نوشماره دیگر سهمیه یارانه‌ای دریافت نمی‌کنند و تنها با نرخ آزاد سوخت‌گیری خواهند داشت؛ در مقابل، خودروهای کارکرده همچنان از سهمیه یارانه‌ای برخوردارند و کارت سوخت آن‌ها پس از تعویض پلاک به مالک جدید منتقل می‌شود. همین تفاوت، کارت سوخت را به یک امتیاز اقتصادی مهم در معاملات خودرو تبدیل کرده و موجب افزایش قیمت خودروهای کارکرده دارای کارت سوخت فعال شده است.

در حالی‌که ذخایر آب ایران به یکی از کم‌سابقه‌ترین سطوح خود رسیده و بارندگی چهار ماه نخست سال آبی ناامیدکننده بوده، دوباره نگاه‌ها به «بارورسازی ابرها» دوخته شده است؛ روشی که برخی آن را ناجی بحران آب می‌دانند و برخی دیگر، مثل مهدی زارع، آن را گزینه‌ای محدود و ناکارآمد برای اقلیم فوق‌خشک ایران می‌دانند.

ایران با برخورداری از یکی از بزرگ‌ترین ذخایر گاز جهان، این روزها شاهد بحران ناترازی گاز در صنعت پتروشیمی است؛ محدودیت عرضه و ضعف زیرساخت‌های انتقال باعث شده تا بسیاری از کارخانه‌ها کاهش تولید داشته و صادرات محصولات پتروشیمی تحت فشار قرار گیرد، موضوعی که اثرات گسترده اقتصادی و اجتماعی بر بازار داخلی و درآمد ارزی کشور به جا گذاشته است.

بازار نفت در تب و تاب تصمیمات جدید اوپک‌پلاس و سایه تنش‌های ونزوئلا: قیمت جهانی نفت در پی تصمیم غیرمنتظره اوپک‌پلاس برای تمدید توقف افزایش تولید تا سه‌ماهه اول سال آینده، ۱.۵ درصد جهش کرد. این تصمیم همزمان شده با ابهامات ناشی از گفتگوهای ترامپ با مادورو و تشدید درگیری‌ها میان اوکراین و روسیه، که مجموعاً بازار را از رکود خارج و به سمت نوسان هدایت کرده است.

با نزدیک شدن به فصل تازه‌ای از قیمت‌گذاری بنزین، موتور گمانه‌زنی‌ها در جامعه روشن شده است. تصمیمی که دولت آن را گامی در مسیر عدالت توزیعی می‌خواند، اما برای میلیون‌ها مالک خودرو، نشانه‌ای از آغاز فصل جدیدی از هزینه‌های روزمره است.

پس از ۱۴ سال تحقیق و توسعه فشرده، متخصصان ایرانی موفق به بومی‌سازی ساخت روتور ۲۰۰ مگاواتی و بدنه شیر ۴۲ اینچی شدند؛ دستاوردی که وابستگی حیاتی صنعت نیروگاهی کشور به شرکت‌های خارجی مانند زارشمید آلمان را در هم شکسته و کلید کاهش ناترازی انرژی از طریق استمرار بهره‌برداری نیروگاه‌ها به شمار می‌رود.

سخنگوی صنف جایگاه‌داران سوخت از کسری حجمی فاجعه‌بار بنزین به دلیل دمای بالای تحویل انتقاد کرد و همزمان با رد آمار قاچاق ۲۰ میلیونی از نازل‌ها، قدیمی بودن سامانه هوشمند را عامل اصلی بازار سیاه سهمیه‌ها دانست و خواستار شفافیت دولت در مورد تبعات تورمی اصلاح قیمت‌ها شد.

افت ۹۹.۸ درصدی پوشش برفی در دو دهه اخیر، ایران را در ششمین سال خشکسالی پیاپی و آستانه یک بحران کم‌آبی زمستانی جدی قرار داده است؛ در حالی که کارشناسان، راهکارهای کوتاه‌مدت مانند شیرین‌سازی آب دریا را مردود دانسته و کنترل توزیع جمعیتی در کلان‌شهرها را تنها راهکار استراتژیک بلندمدت می‌دانند.