اینتل در برابر بحران حافظه، معماری Raptor Lake را در پردازنده‌های اقتصادی احیا می‌کند

پردازنده‌های دسکتاپ Raptor Lake Next اینتل قرار است گزینه‌هایی مقرون‌به‌صرفه و اقتصادی برای گیمرهای رده‌میانی روی همان سوکت‌های فعلی LGA 1700 باشند.

هر دو شرکت اینتل و AMD درحال آماده‌سازی نسل بعدی پردازنده‌های خود در قالب خانواده‌های Nova Lake و Zen 6 هستند. در ابتدا انتظار می‌رفت این محصولات اواخر سال جاری میلادی روانه بازار شوند، اما عواملی مانند کمبود مداوم حافظه در بازار، افزایش قیمت قطعات و رکود در بخش کامپیوترهای شخصی (PC)، باعث شد تا زمان عرضه این پردازنده‌ها به اوایل سال 2027 و حوالی نمایشگاه CES موکول شود.

بااین‌حال، اینتل و AMD قصد ندارند بازار پردازنده‌ها را خالی بگذارند. درحالی‌که بخش دیتاسنتر آن‌ها به لطف تقاضای بالای هوش مصنوعی برای تراشه‌های سرور عملکرد فوق‌العاده‌ای دارد، در بخش دسکتاپ، این شرکت‌ها درحال احیای پلتفرم‌های قدیمی‌تر برای جذب کاربران اقتصادی و میان‌رده هستند. شرکت AMD این استراتژی را با پردازنده 5800X3D (نسخه دهمین سالگرد) پیاده کرد و حالا اینتل نیز قصد دارد همین مسیر را با عرضه نسخه جدیدی از Raptor Lake Refresh طی کند.

کمبود حافظه، تولیدکنندگان را به احیای لاین‌آپ‌های قدیمی سوق می‌دهد

سری جدید پردازنده‌های اینتل که با نام Raptor Lake Refresh یا Raptor Lake Next شناخته می‌شوند، در واقع سومین تکرار از خانواده معماری RPL محسوب می‌شوند. اولین نسل با عنوان پردازنده‌های نسل ۱۳ و پس از آن، رفرش نسل ۱۴ روانه بازار شدند. در این سومین نسخه، اینتل تقریباً همه‌چیز را دست‌نخورده باقی می‌گذارد؛ از جمله استفاده از نود پردازشی Intel 7، حداکثر 8 هسته قدرتمند (P-Core)، توان حرارتی (TDP) تا 125 وات، قابلیت‌های ورودی/خروجی مشابه و از همه مهم‌تر، سازگاری کامل با تمامی پلتفرم‌های مجهز به سوکت LGA 1700.

حفظ این سازگاری اهمیت بالایی دارد، زیرا مادربردهای LGA 1700 هم از حافظه‌های DDR4 و هم DDR5 پشتیبانی می‌کنند. این موضوع به کاربران اجازه می‌دهد تا پردازنده‌های جدید خود را با حافظه‌های ارزان‌تر DDR4 جفت کنند یا به سراغ ماژول‌های تک/دو کاناله بروند. پیش از این، اینتل و شرکای تجاری‌اش استاندارد جدیدی به نام HUDIMM را معرفی کرده بودند که با غیرفعال کردن نیمی از کانال‌های حافظه، جایگزین ارزان‌تری برای ماژول‌های استاندارد DDR5 UDIMM محسوب می‌شد؛ هرچند استقبال اولیه از این استاندارد چندان چشمگیر نبود. از طرفی، استفاده از رم‌های DDR5 این مزیت را دارد که در آینده و در پلتفرم‌های بعدی نیز قابل استفاده خواهند بود، درحالی‌که حافظه‌های DDR4 به پایان راه خود رسیده‌اند.

اینتل پیش‌تر تأیید کرده بود که معماری Raptor Lake همچنان بخش مهمی از استراتژی محصولات مصرفی این شرکت خواهد بود. این تصمیم منطقی به نظر می‌رسد، چرا که این پردازنده‌ها بازدهی تولید بسیار بالایی دارند و اینتل نیز تلاش مضاعفی کرده است تا مشکلات مربوط به افت عملکرد و خرابی را که در دو نسل اول دیده می‌شد برطرف کند.

پردازنده‌های Raptor Lake Next در مدل‌های متنوع می‌آیند؛ اما خبری از ۱۲ هسته P نیست

طبق اطلاعات فاش‌شده توسط یکی از منابع آگاه (Jaykihn)، اینتل درحال کار روی سه دسته پردازنده برای خانواده Raptor Lake Next است: مدل‌های Core 7 ،Core 5 و Core 3. این پردازنده‌ها، مشابه نسخه‌های موبایلی که چند روز پیش اطلاعاتشان لو رفت، تحت عنوان خانواده سری Core 200 نام‌گذاری خواهند شد. این تراشه‌ها همچنان از معماری هسته‌های قدرتمند Raptor Cove و هسته‌های کم‌مصرف Gracemont بهره می‌برند و گرافیک مجتمع (iGPU) نیز در آن‌ها حفظ شده است.

یکی از تغییرات مهم در خانواده Raptor Lake Next که بخشی از استراتژی آینده اینتل را نیز تشکیل می‌دهد، استفاده از «بخش‌های کش نامتقارن» (Asynchronous cache slices) است. این یعنی حتی در مدل‌هایی که برخی از کلاسترهای پردازشی آن‌ها غیرفعال شده‌اند، پردازنده همچنان می‌تواند از حافظه کش L3 مربوط به دای‌های (Die) غیرفعال برای افزایش ظرفیت کلی کش استفاده کند. حداقل یک مدل در این خانواده از این قابلیت بهره می‌برد و در محصولات آینده نیز بیشتر شاهد این تکنولوژی خواهیم بود.

مشخصات مدل‌های این خانواده به شرح زیر است:

• سری Core 7: دارای حداکثر 8 هسته P و 12 هسته E با توان حرارتی 65 وات.
• سری Core 5: در پیکربندی‌های 8+8 (8 هسته P و 8 هسته E) و 6+4 با توان‌های حرارتی 125 و 65 وات. جالب اینجاست که مدل 6+4 به جای 20 مگابایت کش L3 پیش‌فرض، دارای 24 مگابایت حافظه کش است که به لطف قابلیت بوست کش نامتقارن (که پیش‌تر اشاره شد) محقق شده است.
• سری Core 3: تنها دارای 4 هسته P با توان حرارتی 65 وات.

همان‌طور که مشخص است، در این خانواده خبری از پیکربندی 12 هسته P (مشابه آنچه در پردازنده‌های Bartlett Lake دیدیم) نخواهد بود. خانواده Raptor Lake Next هم برای دسکتاپ و هم لپ‌تاپ‌ها عرضه خواهد شد و اوایل سال آینده میلادی در کنار پردازنده‌های نسل 14 در بازار حضور خواهد داشت. برخلاف پردازنده‌های نسل 14، خانواده Raptor Lake Next تنها ویژگی‌های قبلی را حفظ کرده و تکنولوژی جدیدی به معماری تراشه یا پلتفرم اضافه نخواهد کرد.