بازار؛ گروه کشاورزی: کشت گلخانه ای در سطح جهان، به ویژه در کشورهای جنوب جهان رونق گرفته است. در واقع بر اساس آمار سازمان فائو کشت گلخانه ای در ۱۱۹ کشور مختلف گسترش یافته است.
چین؛ پیشرو در بخش گلخانه ای جهان
از این میان، چین ۶۰.۴ درصد از کل مساحت را به خود اختصاص داده است. اسپانیا و ایتالیا به ترتیب با ۵.۶ درصد و ۴.۱ درصد از پوشش گلخانه ای جهان، مقام دوم و سوم را به خود اختصاص داده اند. پس از آن نیز کشورهایی همچون «مکزیک، ترکیه، مراکش، کره جنوبی، ژاپن، هلند و فرانسه» در رتبه های دیگر قرار دارند.
این در شرایطی است که طبق گزارشات جهانی اندازه بازار جهانی محصولات کشاورزی تا پایان ۲۰۲۵ به بیش از ۳۸ میلیارد دلار رسیده است و در این میان خاورمیانه حدود ۴ درصد از سهم بازار را در اختیار دارد. همچنین برآورد می شود تا سال ۲۰۳۳، به ثبت نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۵ درصد اندازه بازار محصولات گلخانه ای به ۵۶.۷۴۸ دلار برسد.
از سوی دیگر طبق سایت تحقیقی cognitivemarketresearch از ۳۸.۵ میلیارد دلار درآمد بازار جهانی در سال ۲۰۲۵، بازار آسیا و اقیانوسیه ۴۰.۲۱درصد از سهم بازار را در اختیار دارد. در واقع صنعت محصولات گلخانه ای آسیا و اقیانوسیه از ۱۲.۶۸۵ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۱ به ۱۵.۴۸۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته و رشد ۸۱.۹۴درصدی را ثبت کرده است. بر اساس این گزارش وقتی به درصد سهم بازار کشورهای برتر آسیا و اقیانوسیه برای سال ۲۰۲۵ نگاه کنیم، می یابیم که چین سهمی ۲۹ درصد دارد، ژاپن ۱۶ درصد، هند حدود ۱۷ درصد، کره جنوبی ۱۲ درصد، استرالیا حدود ۵ درصد، سنگاپور نیز سهمی ۳.۲۵ درصدی دارا است. در این میان سهم آسیای جنوب شرقی حدود ۸ درصد، تایوان حدود ۲.۵ درصد است و بقیه کشورهای آسیا و اقیانوسیه نیز سهمی حدودا ۱۲ درصدی از این بازار دارند.
چالش گلخانه داران با افزایش نرخ سوخت
ایران نیز جزو کشورهایی است که در حوزه کشت گلخانه ای فعال است و بخش قابل توجهی از محصولات صیفی و سبزیجات از طریق تولیدات این حوزه تامین می گردد. این در شرایطی است که گلخانه داران نیز مانند دیگر بخش های تولیدی با چالش های بسیاری مواجه هستند. به طوری که گلخانه داران نیز با چالش افزایش نرخ سوخت روبرو هستند و این امر باعث افزایش هزینه های تولید در این حوزه شده است.
محمد بلاغی رئیس انجمن گلخانه داران کشور در خصوص افزایش قیمت سوخت (گاز) بخش گلخانه داران و اثراتی که بر این حوزه دارد به خبرنگار بازار گفت: طبق مصوبه هیات دولت که سال قبل اتفاق افتاد، قرار شد طی ۳-۵ سال به ۵ درصد قیمت خوراک پتروشیمی ها برسد امسال مرحله اول که افزایش یافت بسیار محسوس بود که این افزایش قیمت بسیاری از گلخانه داران را در شوک برد. در واقع علی رغم اعتراضاتی که روی آن انجام دادم که این امر عملی نشود اما این اتفاق افتاد و افزایش قیمت را داریم.
وی افزود: قطعا این افزایش قیمت سوخت متعاقبا افزایش قیمت محصولات را در پی دارد از آن طرف هم گلخانه دار محصولات را باید گرانتر عرضه کند و در نهایت مردم متضرر می شوند. هرچند وقتی قیمت بالا برود احتمال کم شدن مصرف هم وجود دارد.
سهم ۱۵ تا ۲۰ درصدی محصولات گلخانه ای از صادرات کل محصولات کشاورزی کشور
بلاغی در پاسخ به این سوال که گلخانه داران کشور عمدتا چند درصد تولیدات کشاورزی را بر عهده دارند، گفت: اگر خارج از فصل در نظر بگیریم تمام تولیدات محصولات صیفی را گلخانه ها تولید می کنند البته در بهار و تابستان در فضای باز نیز تولیدات انجام می شود اما غالب تولیدات ما در فصل پاییز و زمستان (بجز اراضی جنوب) از سوی گلخانه داران صورت می گیرد.
وی در خصوص وضعیت صادرات محصولات گلخانه ای کشور نیز اظهار کرد: صادرات فعلا بد نیست چون غالبا صادرات ما در مورد «فلفل دلمه رنگی» رقم می خورد که ۱۵ تا ۲۰ درصد محصولات کشاورزی کشور است.
* با تصمیمی که برای کارت بازرگانی گرفته شده و از اول فروردین اجرایی می شود احتمالا کاهش محسوسی در حوزه صادرات خواهیم داشت لذا پیشنهاد ما به وزارت جهاد و صمت این است که اجازه بدهند از طریق پلتفرمی که در اختیار انجمن است بحث صادرات را به صورت شفاف رصد کنیم
بلاغی ادامه داد: البته با تصمیمی که برای کارت بازرگانی گرفته شده و از اول فروردین اجرایی می شود احتمالا مجددا کاهش محسوسی در حوزه صادرات خواهیم داشت. در این راستا به وزارت جهاد دادیم که متاسفانه نمی پذیرند و متعاقبا به وزارت صمت و برخی نهاده ها اعلام کردیم که ما خود می توانیم بحث صادرات را مدیریت کنیم؛ به این معنا که ما یک پلتفرم داریم و می توانیم طبق پلتفرم رصد شده بحث صادرات را رصد کنیم که به طور شفاف مشخص باشد چقدر صادرات از کدام شهر اتفاق افتاده است و فعلا در حال رایزنی در این خصوص هستیم.
گفتنی است در حالی که سیاست های جدید کارت های بازرگانی و شفاف سازی در این زمینه، به عنوان ابزار اصلی فعالیت های تجاری و صادراتی، نقش مهمی در توسعه اقتصاد کشور دارد، سازمان توسعه تجارت ایران، در چارچوب وظایف قانونی، براساس قوانین و آیین نامه های مرتبط از جمله قانون مقررات صادرات و واردات و قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، اقدام به ساماندهی کارت های بازرگانی و ارتقای شفافیت در نظام تجارت خارجی کشور کرده است؛ که از جمله مهم ترین این اقدامات می توان به «کنترل شرایط صدور و تمدید کارت ها، اعمال سقف های حداقلی برای کارت های اولیه و رتبه بندی دارندگان کارت ها» اشاره کرد.
افزایش هزینه های تولید در پی حذف ارز ترجیحی
رئیس انجمن گلخانه داران کشور در پایان با بیان اینکه مقصد صادراتی تولیدات ما غالبا فدراسیون روسیه است، در خصوص اثرات حذف ارز ترجیحی بر این بخش نیز افزود: بحث حذف ارز ترجیحی در حوزه صادراتی ما تاثیر چندانی نداشته است چون ما تولید کننده هستیم و کارمان تولید است با این وجود این اقدام هزینه های تولید را بالا برد و روی بحث خرید نهاده ها آسیب زد. لذا سود این اقدام آزادسازی ارز نیز غالبا نصیب صادر کنندگان می شود.
نظرات کاربران