بازار؛ گروه کشاورزی: در حالی در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، ایالات متحده و اسرائیل عملیات نظامی هماهنگ علیه ایران را آغاز کردند که آغاز جنگ آشکار در مرحله فعلی درگیری بود و تشدید تنش سریع بود. به نحوی که ایران تنگه هرمز را که تقریباً ۲۰درصد از عرضه جهانی نفت از آن عبور می کند، بست و هشدار داد که هیچ گذرگاه امنی برای کشتی هایی که قصد عبور دارند وجود نخواهد داشت.
پیامدهای جنگ بر تعادل جهانی کالاهای اساسی
پیامدهای فوری این اقدام بر بازار قابل توجه و در حال گسترش است. قیمت نفت خام برنت از ۷۲.۸۷ دلار در هر بشکه در ۲۷ فوریه به بیش از ۱۰۵.۸۹ دلار آمریکا در هر بشکه تا ۹ مارس افزایش یافت که افزایشی تقریباً ۲۰ دلاری در کمتر از دو هفته است. شرکت قطرانرژی پس از حملات، تولید LNG را متوقف کرد. گزارش شده است که پالایشگاه راس تنوره آرامکوی سعودی تحت تأثیر قرار گرفته است. تولید و حمل کود از قطر و ایران متوقف شده و باعث کمبود عرضه در بازار جهانی، در درجه اول برای اوره و فسفات، شده است.
از سوی دیگر نرخ حمل و نقل در تمام انواع کشتی ها در حال افزایش است که ناشی از «افزایش هزینه های سوخت، افزایش حق بیمه و نیاز به تغییر مسیر» است. کانال سوئز عملاً برای بسیاری از کشتی ها ممنوع است؛ این در حالی است که شش کشور حوزه خلیج فارس، یعنی ایران، عراق، امارات متحده عربی، کویت، عربستان سعودی و عمان، در مجموع ۵.۷ میلیون تن دانه های روغنی، ۵.۱ میلیون تن روغن و چربی و ۵.۲ میلیون تن کنجاله روغنی در سال ۲۰۲۵ وارد کرده اند. لذا هرگونه اختلال مداوم در این جریان های تجاری، پیامدهای مهمی برای تعادل جهانی کالاها و استراتژی های تأمین منابع دارد.
پیش بینی افزایش قیمت کود در پی توقف صادرات اوره و فسفات از خلیج فارس
سایت تحقیقی vespertool بر اساس داده ها و تحلیل های بازار در مارس ۲۰۲۶، به تفکیک کالا، آنچه در حال رخ دادن است را شرح داده که مشروح آن در ادامه ذکر می شود.
با بسته شدن تنگه هرمز و تعطیلی موقت واحدهای تولیدی در قطر و ایران، صادرات اوره و فسفات از خلیج فارس متوقف شده است به تبع این امر باعث ایجاد کمبود عرضه در بازار جهانی و افزایش قیمت کود می شود
در بحث افزایش نرخ انرژی و تبعات آن آمده است: هزینه های بالاتر سوخت بانکر، افزایش شدید حق بیمه ریسک جنگ و نیاز به تغییر مسیر کشتی ها به دور از کانال سوئز و اطراف دماغه امید نیک، نرخ حمل و نقل را در تمام انواع کشتی ها افزایش می دهد. زمان حمل و نقل در مسیرهای آسیا-اروپا به طور قابل توجهی افزایش م ییابد. همچنین با بسته شدن مؤثر تنگه هرمز و تعطیلی موقت واحدهای تولیدی در قطر و ایران، صادرات اوره و فسفات از خلیج فارس متوقف شده است.
به تبع این امر باعث ایجاد کمبود عرضه در بازار جهانی و افزایش قیمت کود می شود. برای کالاهای کشاورزی، این امر هزینه های تولید را افزایش می دهد و با گذشت زمان، می تواند بر تصمیمات کاشت تأثیر بگذارد. به عبارت دیگر قیمتهای بالاتر کود، ناشی از اختلال در تولید و حمل و نقل خلیج فارس به دلیل درگیری، هزینه های نهاده ها را برای تولیدکنندگان به ویژه تولید کنندگان غلات افزایش می دهد. این به عنوان عاملی ذکر شده است که میتواند بر حاشیه سود محصول و به مرور زمان، تصمیمات کاشت تأثیر بگذارد.
روند افزایشی تقاضا برای روغن های گیاهی
از سوی دیگر افزایش قیمت نفت خام، اقتصاد ترکیب سوخت های زیستی را بهبود می بخشد و تقاضا برای روغن های گیاهی مورد استفاده به عنوان خوراک را افزایش می دهد. در واقع این یک مکانیسم حمایت مستقیم از قیمت روغن پالم، روغن سویا و روغن کلزا است.
به عبارت دیگر روغن پالم (BMD) از ۱۰۲۶ دلار در هر تن در ۲۷ فوریه به ۱۱۲۳ دلار در هر تن در ۹ مارس افزایش یافت که تقریباً ۱۰۰ دلار در هر تن افزایش قیمت را نشان می دهد. افزایش قیمت نفت خام برنت مستقیماً از طریق کانال تقاضای سوخت زیستی حمایت می کند: به این معنا که با افزایش قیمت نفت، اختلاف قیمت بین روغن پالم و نفت گاز (اختلاف قیمت( POGO کاهش می یابد و ترکیب سوخت های زیستی را در بازارهایی مانند اندونزی جذاب تر میکند.
افزایش ۱۰۹ دلاری قیمت هر تن روغن سویا تا ۸ مارس
در خصوص قیمت روغن سویا (CBOT) نیز داده های گزارش نشان می دهد: از ۱۳۵۱ دلار در هر تن در ۲۷ فوریه به ۱۴۶۰ دلار در هر تن در ۸ مارس افزایش یافت که ۱۰۹ دلار در هر تن افزایش قیمت را نشان می دهد. بنا بر این گزارش افزایش قیمت نفت خام برنت و انتظارات پیرامون نهایی شدن قریب الوقوع سیاست های ترکیب سوخت های زیستی ایالات متحده، از این افزایش قیمت حمایت کرد.
علاوه بر این روغن آفتابگردان، از ۱۴۴۵ دلار در هر تن در ۲۷ فوریه به ۱۴۹۰ دلار در هر تن در ۹ مارس افزایش یافت که افزایشی ۴۵ دلاری در هر تن را نشان می دهد و این افزایش به دلیل افزایش قیمت روغن های گیاهی رقیب و بازارهای انرژی قوی تر بوده است. برخی از فعالان بازار نگرانی خود را در مورد سرایت احتمالی اختلالات لجستیکی به کانال سوئز ابراز کرده اند.
روند قیمت روغن نارگیل افزایشی است
همچنین روغن نارگیل از ۲۱۹۰ دلار در هر تن در ۲۷ فوریه به ۲۲۵۰ دلار در هر تن در ۹ مارس افزایش یافت که افزایشی ۶۰ دلاری در هر تن را نشان می دهد و این افزایش به دلیل جو صعودی در بازارهای کالا بوده است.
انجمن جهانی روغن های گیاهی خاطر نشان می کند که با بسته شدن موقت تنگه هرمز، محموله های دانه های روغنی و محصولات به شش کشور خلیج فارس که در مجموع ۵.۱ میلیون تن روغن و چربی در سال ۲۰۲۵ وارد کرده اند، مختل شده است. به ویژه اینکه محموله های کنجاله سویا آمریکای جنوبی که در ابتدا به مقصد این منطقه بودند، ممکن است نیاز به تغییر مسیر داشته باشند و با توجه به اینکه این حجم ها به دنبال مقاصد جایگزین هستند، احتمالاً تأثیر نزولی بر قیمت بازار جهانی کنجاله سویا خواهد داشت. بازار جهانی کود و روغن تحت تاثیر درگیریهای خاورمیانه؛ قیمتها افزایشی است
نظرات کاربران