بازار؛ گروه کشاورزی: اگرچه تأثیر فوری بحران هرمز بر قیمت گندم نسبتاً محدود است، اما به گفته کارشناسان هزینه های حمل و نقل، سوخت، بیمه و کود را افزایش می دهد و لایه جدیدی از فشار را به تجارت جهانی گندم اضافه می کند. بنوا فایود از کارشناسان فائو هشدار می دهد که خطر بزرگتر نه در جریان فعلی گندم، بلکه در کاهش حاشیه سود مزارع، خطرات کیفی و انگیزه های ضعیف تر کاشت نهفته است که می تواند بر چشم انداز گندم ۲۰۲۶/۲۷ و به ویژه ۲۰۲۷/۲۸ تأثیر بیشتری بگذارد.
بحران هرمز تاکنون قیمت صادرات گندم را به میزان نسبتاً کمی ۵ تا ۱۵ دلار در هر تن افزایش داده است، با این وجود تهدید بزرگتر، افزایش هزینه های «کود نیتروژن» و کاهش حاشیه سود مزارع است که می تواند بر کیفیت گندم، سطح زیر کشت و تصمیمات تولید آینده تأثیر بگذارد
این مدیر ارشد تحلیل غلات و دانه های روغنی می گوید: این بحران تاکنون قیمت صادرات گندم را به میزان نسبتاً کمی ۵ تا ۱۵ دلار در هر تن افزایش داده است، اما هشدار می دهد که تهدید بزرگتر، افزایش هزینه های «کود نیتروژن» و کاهش حاشیه سود مزارع است که می تواند بر کیفیت گندم، سطح زیر کشت و تصمیمات تولید آینده تأثیر بگذارد. در حالی که تقاضای واردات هنوز کاهش نیافته و جریان های تجاری به طور کلی ثابت مانده اند، بازار به طور فزاینده ای بر این موضوع متمرکز است که آیا این شوک به عنوان یک بار هزینه کوتاه مدت باقی خواهد ماند یا به یک خطر پایدارتر برای تجارت جهانی گندم تبدیل خواهد شد.
تغییر ۳عامل اصلی در بازار گندم از زمان آغاز درگیری ها در خاورمیانه
او معتقد است: از زمان آغاز درگیری ها در خاورمیانه، سه عامل اصلی در بازار گندم تغییر کرده اند: «قیمت نفت، قیمت گاز طبیعی و هزینه کودهای نیتروژنی». برای مثال، در اروپای غربی، قیمت اوره گرانول از پایان فوریه ۷۰ یورو در هر تن افزایش یافته و در ۲۷ مارس به ۷۴۵ یورو در هر تن رسیده است. «اوره آمونیوم» نیز به همین میزان افزایش یافته و به ۴۳۰ یورو در هر تن رسیده است. این افزایش با این واقعیت توضیح داده می شود که خاورمیانه بیش از ۳۰ درصد از صادرات جهانی کودهای نیتروژنی را به خود اختصاص داده است و گاز طبیعی خوراک اصلی در تولید آنها است. در نتیجه، کشاورزان با هزینه های بسیار بالاتری برای کودهای نیتروژنی و سوخت مواجه هستند – در حالی که قیمت گندم به همان میزان افزایش نیافته است.
تاثیر بحران هرمز بر هزینه گندم تحویلی به وارد کنندگان عمده
او در خصوص تاثیر بحران هرمز بر هزینه گندم تحویلی به وارد کنندگان عمده گندم نیز می گوید: به طور متوسط، قیمت گندم در نقاط صادراتی از تأمین کنندگان اصلی مانند فرانسه، آرژانتین و روسیه ۵ تا ۱۵ دلار در هر تن افزایش یافته است. در عین حال، هزینه های حمل و نقل به خاورمیانه و سایر وارد کنندگان کلیدی بین اوایل فوریه و اواخر مارس ۱۰ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است – معادل تقریباً ۳ تا ۸ دلار در هر تن به طور متوسط بسته به مسیر حمل و نقل. بنابراین، اگرچه افزایش هزینه های واردات گندم قابل توجه است، اما فعلاً در حد متوسط باقی مانده است.
روند خرید گندم در کشورهای خاورمیانه چگونه است؟
این مدیر ارشد تحلیل غلات و دانه های روغنی همچنین در خصوص تغییر رفتار خریداران عمده گندم طی این زمان نیز اذعان می دارد: کشورهای خاورمیانه – به ویژه ایران – از آغاز فصل بازاریابی در ۱ ژوئیه ۲۰۲۵، حجم زیادی گندم خریداری کرده اند. به غیر از ایران، واردات به این منطقه با سرعت ثابتی ادامه داشته است. با این حال، خرید ایران از پایان سال ۲۰۲۵ پس از خرید سنگین در پاییز، به شدت کاهش یافته است. با این وجود در سایر نقاط جهان، هنوز شاهد هیچ کاهشی در خرید وارد کنندگان اصلی نیستیم. قیمت های لحظه ای و کوتاه مدت گندم همچنان برای خریداران جذاب است و آنها را به خرید محصول فراوان سال ۲۰۲۵ تشویق می کند.
نکته قابل تامل اینکه او معتقد است در صورت تداوم این اختلال برخی کشورهای وارد کننده بیشترین آسیب پذیری را خواهند داشت. او می گوید: مسلما کشورهای خاورمیانه در صورت ادامه درگیری بیشترین آسیب را می بینند، زیرا تنش ها در اطراف تنگه هرمز و باب المندب می تواند کشتیرانی از طریق این گلوگاه های کلیدی را مختل کند. آسیا و آفریقا نیز به دلیل افزایش هزینه های حمل و نقل آسیب پذیر هستند. با این حال، در حال حاضر، اختلالات همچنان متوسط است.
این کارشناس غلات همچنین در رابطه با این موضوع که شوک کود برای اقتصاد تولید گندم در سالهای ۲۰۲۶/۲۷ چقدر جدی است می گوید: برای فصل زراعی ۲۰۲۶/۲۷، تأثیر شوک کود بر تولید باید در نیمکره شمالی، به ویژه برای گندم زمستانه، محدود باشد، زیرا کاشت ها چند ماه پیش تکمیل شده اند. اکثر کودها قبلاً توسط کشاورزان آنجا خریداری شده و باید استفاده شوند. با این حال، اگر کشاورزان میزان استفاده نهایی از نیتروژن را کاهش دهند، خطر متوسطی برای محتوای پروتئین وجود دارد. بنابراین می توان اینگونه گفت که خطر برای منطقه و عملکرد در نیمکره جنوبی بیشتر است.
پیش بینی تولید ۷۸۲ میلیون تن گندم در سال زراعی ۲۰۲۶-۲۰۲۷
او می گوید: در حال حاضر، ما همچنان پیش بینی می کنیم که محصول جهانی گندم برای سال زراعی ۲۰۲۶/۲۷ حدود ۷۸۲ میلیون تن (Mt) باشد که کمتر از سطح بی سابقه ۸۱۳.۶ میلیون تن در سال زراعی ۲۰۲۵/۲۶ اما بالاتر از میانگین پنج ساله ۷۷۲.۴ میلیون تن است. با توجه به اینکه ریسک تولید برای سال تجاری ۲۰۲۷/۲۸ بیشتر است، می توانیم انتظار داشته باشیم که پاییز آینده در نیمکره شمالی به دلیل حاشیه سود ضعیف برای کشاورزان، به ویژه در اروپا، سطح زیر کشت کاهش یابد.
این کارشناس غلات و دانه های روغنی معتقد است اگر قیمت کود همچنان بالا بماند به ترتیب زمانی، اولین تأثیر در هفته های آینده بر کاشت گندم بهاره در ایالات متحده، کانادا و روسیه و سطح کاشت گندم زمستانه در استرالیا و آرژانتین تأثیر خواهد گذاشت. اگرچه انتظار می رود این اثرات محدود باشند. در مرحله بعد، خطر متوسطی برای سطح پروتئین گندم زمستانه که تابستان امسال در نیمکره شمالی برداشت خواهد شد، وجود دارد. بزرگترین خطر مربوط به منطقه ای است که قرار است پاییز آینده برای برداشت سال ۲۰۲۷ کاشته شود. به این معنا که کشاورزان ممکن است محصولاتی را که به نیتروژن کمتری نیاز دارند(مانند آفتابگردان، سویا و جو) ترجیح دهند، اما مهم تر از همه، می توانیم انتظار کاهش در کل سطح زیر کشت را داشته باشیم.
چشم انداز پایه برای قیمت جهانی گندم طی هفته های آینده چیست؟
او همچنین در خصوص چشم انداز پایه برای قیمت جهانی گندم، جریان های تجاری و اختلاف کیفیت در صورت ادامه درگیری می گوید: در هفته های آینده، قیمت گندم احتمالاً تا حدودی از نوسانات نفت خام پیروی خواهد کرد، اما همچنان تحت تأثیر عوامل بنیادی قوی عرضه در سال ۲۰۲۵/۲۶ قرار خواهد گرفت. در سطوح فعلی قیمت نفت، چشم انداز عرضه و تقاضای گندم برای سال ۲۰۲۶/۲۷ علیرغم شرایط ژئوپلیتیکی نسبتاً مناسب به نظر می رسد، بنابراین اگر تنش ها پیرامون نفت و کودها کاهش یابد، قیمت ها می توانند کاهش یابند. جریان های تجاری باید برای بقیه سال ۲۰۲۵/۲۶ ثابت و قوی بمانند، اما در سال ۲۰۲۶/۲۷ با توجه به برداشت خوب محصولات در شمال آفریقا و خاورمیانه و همچنین اگر جیره های غذایی بیش از حد انتظار از گندم به کنجاله سویا تغییر کنند، این جریان ها باید تضعیف شوند.
نظرات کاربران