بازار، گروه بانک و بیمه: در یکی از نامعمولترین چرخشها در بازار جهانی طلا، چند بانک مرکزی بخشی از ذخایر خود را فروختهاند؛ آن هم در دورهای که تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی معمولاً موجب هجوم کشورها به خرید طلا میشود. این پرسش حالا جدیتر از همیشه مطرح است: آیا این رفتارها تصمیمهای منفردند؟ یا نشانه آغاز یک تغییر بزرگ در نگاه بانکهای مرکزی به ذخایر طلایی؟
روایتهای رسانههای معتبر نشان میدهد فروش طلا بیش از آنکه تغییر راهبردی باشد، پاسخ تاکتیکی به فشارهای اقتصادی و کسری بودجه است
وقتی بزرگترین خریداران، فروشنده میشوند
در سالهای گذشته، بانکهای مرکزی بهگفته تحلیلگران مارکتواچ، بزرگترین خریداران طلا در جهان بودند. اما روایت تازهای در گزارش فایننشالتایمز دیده میشود: برخی کشورها که قبلاً پشتوانه ارزی خود را با طلا تقویت میکردند، اکنون در حال نقد کردن این ذخایرند.
ترکیه نمونه برجسته این چرخش است. گزارش متالز فوکوس نشان میدهد این کشور در ماه مارس، از طریق فروش مستقیم و معاملات سوآپ، حدود ۱۳۱ تن از ذخایر طلای خود را کاهش داده؛ اقدامی که برای حمایت از لیر و تأمین کسریهای ارزی انجام شده است.
روسها نیز راه مشابهی رفتهاند. رسانه مسکو تایمز به نقل از تحلیلگران حوزه انرژی و بودجه روسیه نوشته که بانک مرکزی این کشور طی ژانویه و فوریه حدود ۱۵ تن طلا فروخته؛ سریعترین نرخ فروش از سال ۲۰۰۲. این اقدام بهمنظور پوشش کسری بودجه ناشی از فشارهای جنگ و تحریم انجام شده است.
از غنا تا لهستان؛ دامنه فروش گستردهتر شد
این موج به چند کشور دیگر هم رسیده است. رسانه «اعداد» گزارش داده غنا بخشی از ذخایر طلای خود را فروخته تا منابع نقد بیشتری برای هزینههای وارداتی فراهم کند. لهستان نیز که در دو سال گذشته از بزرگترین خریداران طلا بود، اکنون در دولت خود بحثهایی درباره فروش احتمالی بخشی از این ذخایر برای تأمین هزینههای دفاعی مطرح کرده؛ موضوعی که در گزارش CNBC نیز بازتاب یافته است.
فروش طلا توسط چند بانک مرکزی در شرایط اوج تنشهای ژئوپلیتیکی، پرسشهایی درباره تغییر رویکرد کشورها نسبت به ذخایر راهبردی این فلز ایجاد کرده است
فشارهای کمسابقه؛ از نفت گران تا دلار قوی
بسیاری از این تصمیمها در پاسخ به فشارهای اقتصادی اتخاذ شدهاند. آنطور که کارشناسان فایننشال تایمز توضیح میدهند، افزایش قیمت جهانی نفت، هزینههای سنگینی را به کشورهای واردکننده انرژی تحمیل کرده است. همزمان، قدرت گرفتن دلار و افزایش هزینه استقراض باعث شده برخی بانکهای مرکزی برای تأمین نقدینگی فوری، راهی جز فروش طلا نداشته باشند.
در همین زمینه، آدریان اَش، مدیر تحقیقات BullionVault، گفته بانکهای مرکزی طی سالهای اخیر طلا را برای حفاظت در برابر «بحرانهای احتمالی» ذخیره کرده بودند؛ اما اکنون خودِ بحرانها فرا رسیده و برخی کشورها مجبور شدهاند این ذخایر را به جریان نقدی تبدیل کنند.
دادههای شورای جهانی طلا بیانگر کاهش چشمگیر خرید بانکهای مرکزی و افزایش احتیاط در مواجهه با نوسانات شدید بازار است
آیا فشار فروش روی قیمت اثر گذاشته است؟
به روایت تحلیلگران MKS Pamp، انتشار خبر فروش طلا توسط چند بانک مرکزی موجب شد قیمت این فلز نسبت به اوج چند هفته گذشته حدود هزار دلار عقبنشینی کند. بازار که در ماههای اخیر تحت تأثیر جنگ، سیاست پولی آمریکا و تقاضای چین برای طلا بود، حالا با سیگنال جدیدی از سمت عرضه مواجه شده است.
ادموند موی، مدیر سابق ضرابخانه آمریکا، در گفتوگو با رسانههای اقتصادی از جمله اکونومیست تأکید کرده این فروشها «نشانه یک چرخش بزرگ جهانی نیست» و بیشتر به شرایط خاص هر کشور مربوط است. او معتقد است بانکهای مرکزی همچنان طلا را یک دارایی استراتژیک و بلندمدت میدانند.
با این حال دادههای شورای جهانی طلا تصویر واضحتری ارائه میکند: سرعت خرید بانکهای مرکزی در دو ماه نخست سال جاری به ۳۱ تن رسیده؛ درحالیکه سال گذشته در همین بازه ۵۰ تن بود. این اعداد نشان میدهد در فضای پرریسک امروز، حتی خریداران سنتی طلا نیز با احتیاط بیشتری عمل میکنند.
جمعبندی روایتهای رسانههای جهانی در گزارش ارقام، از فایننشال تایمز تا مارکتواچ و TASS، نشان میدهد فروش اخیر طلا بیشتر یک «تغییر تاکتیکی» است تا «چرخش راهبردی». کشورهایی مانند ترکیه و روسیه برای تأمین نقدینگی فوری دست به فروش زدهاند، اما نگاه بلندمدت به طلا همچنان پابرجاست. در واقع فشارهای استثنایی اقتصادی، بانکهای مرکزی را به تغییر رفتار کوتاهمدت واداشته، نه تغییر در باور اصلی به نقش طلا.
دت برای جبران فشارهای بودجهای و نیاز فوری به نقدینگی است. دادههای شورای جهانی طلا نیز از افت قابلتوجه خریدها حکایت دارد؛ نشانهای از احتیاط کشورها در دوران بیثباتی اقتصادی.
نظرات کاربران