بازار؛ گروه کشاورزی: صنعت مواد غذایی لبنی شامل تولید شیر، آماده سازی برای فروش و تولید محصولات لبنی است. این صنعت شامل انواع محصولات مانند شیر، ماست، پنیر، کره، بستنی و سایر محصولات است آن هم در شرایطی که تقاضا برای این محصولات، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، به دلیل ارزش غذایی بالاتر شیر و غذاهای مرتبط، به طور مداوم در حال افزایش است. به این ترتیب است که فعالان بازار بر عرضه محصولات لبنی جدید در مناطق بکر تمرکز دارند تا پایگاه مشتری و حضور خود در بازار را گسترش دهند.
پیش بینی ارزش ۱۰۶۳.۴۷ میلیارد دلاری بازار جهانی صنایع لبنی در سال ۲۰۲۶
از سوی دیگر بر اساس گزارش منتشر شده در سایت تحقیقی fortunebusinessinsights اندازه بازار جهانی لبنیات در سال ۲۰۲۵، حدود ۱۰۰۶ میلیارد دلار ارزش گذاری شده بود و پیش بینی می شود از ۱۰۶۳.۴۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۶ به ۱۹۹۵.۴۷ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۴ افزایش یابد و نرخ رشد مرکب سالانه ۸.۱۸ درصد را در دوره پیش بینی نشان دهد.
سهم آسیا و اقیانوسیه از بازار جهانی لبنیات حدود ۴۲ درصد است
داده های این گزارش همچنین بیانگر این است که آسیا و اقیانوسیه با سهم بازار ۴۱.۰۹ درصد در سال ۲۰۲۵، بر بازار لبنیات تسلط داشت. به عبارت دیگر آسیا و اقیانوسیه با سهم بازار حدودا ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۵، بر بازار مواد لبنی تسلط داشت که این امر به دلیل مصرف گسترده، پایگاه مصرف کنندگان محلی گسترده و افزایش پذیرش رژیم های غذایی غنی از پروتئین و غربی در کشورهایی مانند چین و هند بود.
تولید شیر ایران در سال ۱۴۰۴ به ۱۲میلیون و ۷۰۰هزار تن شیر رسید
صنایع لبنی ایران نیز جزو صنایع پویایی است که طی سال های اخیر با تنوع بخشیدن به محصولات توانسته است بخش قابل توجهی از سلیقه مصرف کنندگان را تامین کند و برخی از محصولات این حوزه نیز راهی بازارهای صادراتی می شود.
احمد مقدسی رییس هیات مدیره انجمن صنفی گاوداران ایران در گفت و گو با خبرنگار ما می گوید: در سال گذشته میزان تولید شیر در ایران به ۱۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تن رسید و در حوزه گوشت قرمز نیز حدود ۹۰۰هزار تن تولید داشتیم.
وقوع جنگ آینده نگری ها را دچار مشکل کرده است
وی افزود: با اینکه سال گذشته ارز ترجیحی قطع شد خوشبختانه توانستیم این شوک را پشت سر بگذاریم با این وجود وقوع جنگ محاسبات و آینده نگری ها را دچار مشکل کرد و نمی توان پیش بینی کرد. با این وجود تا به امروز که آخرین روزهای فروردین ماه است تولی خوب بوده و با هر مشقتی بوده نهاده آمده است. با این وجود در صورتی که اختلالات اگر ایجاد شود دام و طیور کشور دچار مشکل خواهد شد.
در صنایع لبنی از نظر حجم تولید شیر در جایگاه ۱۹ دنیا قرار داریم و از نظر تولید گاوها نیز در دنیا در کنار کانادا رتبه دوم را داریم
مقدسی در خصوص جایگاه و رتبه ایران در تولید محصولات لبنی در جهان نیز اذعان داشت: در صنایع لبنی از نظر حجم تولید شیر در جایگاه ۱۹ دنیا قرار داریم و از نظر تولید گاوها نیز در دنیا در کنار کانادا رتبه دوم را داریم در حالی که ایالات متحده در جایگاه اول است و هلند در رتبه سوم است.
بزرگترین صادر کننده شیر و لبنیات در خاورمیانه هستیم
وی افزود: از سوی دیگر در اوایل انقلاب با جمعیت ۳۶ میلیون در خاورمیانه بزرگترین وارد کننده شیر و لبنیات بودیم و الان با جمعیت ۹۰ میلیون نفری نه تنها نیاز خود را تامین کرده ایم بلکه بزرگترین صادر کننده شیر و لبنیات در خاورمیانه تبدیل شده ایم.
این مقام صنفی همچنین در خصوص بازارهای مقصد صادراتی نیز گفت: شیر و محصولات لبنی ایران به ۳۹ کشور دنیا صادر می شود.
برآورد رشد ۵.۸ درصدی بازار جهانی شیر خام تا سال ۲۰۳۲
گفتنی است بر اساس تحقیقات Future Market Report، اندازه بازار شیر خام در سال ۲۰۲۴، نیز ۲۸.۷۵ میلیارد دلار بوده و پیش بینی می شود تا سال ۲۰۳۲ به ۴۴.۶۰ میلیارد دلار برسد و با نرخ رشد مرکب سالانه ۵.۸ درصد از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۲ رشد کند.
نکته قابل تامل اینکه به گفته کارشناسان بازار جهانی شیر خام با افزایش تمایل مصرف کنندگان به محصولات لبنی طبیعی و با حداقل فرآوری، رشد پایداری را تجربه می کند.
به نحوی که طبق برآوردهای بازار، ارزش پایه بازار جهانی شیر خام در سال ۲۰۲۵ تقریباً ۲۸.۷۵ میلیارد دلار پیش بینی می شود و با نگاهی به آینده، انتظار می رود رشد تقاضا ادامه یابد که ناشی از افزایش شهرنشینی، افزایش درآمد قابل تصرف و افزایش آگاهی مصرف کنندگان از محصولات غذایی خام و ارگانیک است.
سهم ۲۷.۸ درصدی آسیا و اقیانوسیه از بازار جهانی شیرخام
این در حالی است که بر اساس این گزارش انتظار می رود آمریکای شمالی با سهم ۲۹.۳ درصد از بازار، سریع ترین رشد را در این زمینه داشته باشد. همچنین هند به دلیل سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و زیرساخت های قوی صنعتی است در بازار جهانی شیر خام جایگاه ویژه ای دارد. به عبارت دیگر در حالی آمریکای شمالی در بازار جهانی شیر خام پیشتاز است، که آسیا و اقیانوسیه با سهمی نزدیک به ۲۷.۸درصد به سرعت در حال افزایش است و فرصت های قابل توجهی برای گسترش ارائه می دهد.
بر اساس این گزارش، علیرغم چشم اندازهای رشد امیدوار کننده، بازار شیر خام با چالش های متعددی روبرو است که می تواند مانع گسترش آن شود. از جمله مهمترین این چالش ها، خطر بهداشت عمومی مرتبط با باکتری ها و عوامل بیماری زای موجود در شیر غیرپاستوریزه است که می تواند منجر به شیوع بیماری هایی مانند لیستریوز و سالمونلوز شود.
سهم ۶۵ درصدی شیر گاو از بازار جهانی
گفتنی است داده های این گزارش همچنین نشان می دهد: بازار شیر خام بر اساس منبع حیوانی تقسیم بندی می شود. از نظر منبع حیوانی، شیر گاو به دلیل حجم بالای تولید و الگوهای مصرف جهانی، با حدود ۶۵درصد سهم بازار، بر بازار تسلط دارد که عمدتا به دلیل قابلیت اطمینان، مقرون به صرفه بودن و کاربرد گسترده آن است. همچنین شیر گاومیش با سهم قابل توجهی در مناطقی مانند آسیای جنوبی، که به دلیل طعم غنی و محتوای چربی بالاتر شناخته می شود، پس از آن قرار دارد. شیر بز و گوسفند بخش های کوچکتر اما با رشد سریع را نشان می دهند که توسط تولید پنیر مخصوص و مصرف کنندگان آگاه به سلامت هدایت می شوند.
نظرات کاربران