آیا Claude واقعاً رمزنگاری پساکوانتومی را شکست؟

انتشار گزارشی از سوی شرکت Anthropic درباره توانایی مدل هوش مصنوعی Claude Mythos Preview در تحلیل الگوریتم‌های رمزنگاری، موجی از نگرانی را در فضای امنیت سایبری ایجاد کرد. برخی رسانه‌ها با تیترهایی مانند «Claude رمزنگاری اینترنت را شکست» یا «هوش مصنوعی قفل امنیت دیجیتال را باز کرد» به این موضوع پرداختند؛ اما واقعیت فنی بسیار پیچیده‌تر از این روایت‌های هیجان‌انگیز است.

Claude نه توانسته رمزنگاری مورد استفاده در اینترنت، بانکداری یا پیام‌رسان‌های امن را شکسته و نه الگوریتم‌هایی مانند AES-128 را از کار انداخته است. آنچه Anthropic گزارش کرده، یک دستاورد مهم پژوهشی است: یک مدل هوش مصنوعی پیشرفته توانسته مانند یک پژوهشگر امنیتی، ضعف‌های ریاضی در ساختار برخی الگوریتم‌ها را پیدا کرده و روش‌های حمله بهتری پیشنهاد دهد.

این اتفاق شاید آغاز یک تغییر مهم در دنیای امنیت باشد؛ جایی که هوش مصنوعی دیگر فقط یک ابزار برای نوشتن کد یا تحلیل آسیب‌پذیری‌ها نیست، بلکه به یک دستیار پژوهشی برای بررسی پیچیده‌ترین مسائل ریاضی و رمزنگاری تبدیل می‌شود.

ماجرای «شکستن رمزنگاری» Claude از کجا آغاز شد؟

بنابر گزارش The Hacker News ماجرا پس از انتشار پژوهشی با عنوان Discovering cryptographic weaknesses with Claude توسط Anthropic آغاز شد. این شرکت توضیح داد که مدل پژوهشی Claude Mythos Preview در جریان آزمایش‌های امنیتی توانسته ضعف‌هایی را در چند ساختار رمزنگاری شناسایی کند.

دو مورد بیش از سایر یافته‌ها مورد توجه قرار گرفتند که شامل طراحی یک حمله جدید علیه طرح امضای دیجیتال پساکوانتومی HAWKو بهبود یک حمله موجود علیه نسخه کاهش‌یافته الگوریتم AES-128می‌شوند.

اما تفاوت مهمی وجود دارد که در بسیاری از گزارش‌ها نادیده گرفته شد: این آزمایش‌ها روی نسخه‌های آزمایشی، کاهش‌یافته یا پارامترهای خاص انجام شده‌اند و هیچ‌کدام به معنی شکستن سیستم‌های رمزنگاری واقعی مورد استفاده امروز نیستند.

HAWK چیست و Claude چه ضعفی در آن پیدا کرد؟

برای درک اهمیت این اتفاق ابتدا باید بدانیم چرا الگوریتم‌هایی مانند HAWK اهمیت دارند.

بخش زیادی از رمزنگاری فعلی اینترنت بر پایه الگوریتم‌هایی مانند RSA و ECC ساخته شده است. این الگوریتم‌ها در برابر رایانه‌های کلاسیک امن هستند، اما در برابر رایانه‌های کوانتومی قدرتمند آینده ممکن است با مشکل مواجه شوند. الگوریتم‌های پساکوانتومی (Post-Quantum Cryptography) با هدف جایگزینی این روش‌ها طراحی شده‌اند تا حتی در عصر رایانش کوانتومی نیز امنیت داده‌ها حفظ شود.

HAWK یکی از طرح‌های امضای دیجیتال پساکوانتومی است که بر پایه ساختارهای شبکه‌ای یا Lattice-based Cryptography ساخته شده است. این دسته از الگوریتم‌ها یکی از مهم‌ترین مسیرهای تحقیقاتی برای مقابله با تهدید رایانه‌های کوانتومی محسوب می‌شوند.

طبق گزارش Anthropic، Claude Mythos Preview توانسته یک ساختار ریاضی پنهان در ساختار شبکه‌ای HAWK پیدا کند که امکان طراحی یک روش حمله جدید را فراهم می‌کند. این حمله مربوط به مسئله‌ای به نام Lattice Isomorphism Problem است؛ مسئله‌ای که در امنیت این خانواده از الگوریتم‌ها نقش مهمی دارد.

بر اساس داده‌های منتشرشده، این مدل پس از حدود ۶۰ ساعت پژوهش توانسته حمله‌ای ایجاد کند که سطح امنیتی مؤثر HAWK-256 را کاهش می‌دهد و کد بازتولید حمله نیز منتشر شده است. با این حال، HAWK-256 یک پارامتر آزمایشی برای تحلیل رمزنگاری بوده و این نتیجه به معنی شکست نسخه‌های کاربردی یا سیستم‌های فعال نیست.

آیا Claude AES-128 را هم شکست داد؟

بخش دیگری از این موضوع به AES مربوط می‌شود؛ الگوریتمی که یکی از ستون‌های اصلی حفاظت از داده‌ها در جهان است و در سیستم‌هایی مانند ارتباطات امن، ذخیره‌سازی اطلاعات و شبکه‌ها استفاده می‌شود.

AES-128 استاندارد واقعی دارای ۱۰ مرحله پردازشی یا Round است. آزمایش Anthropic روی نسخه‌ای کاهش‌یافته با تنها ۷ Round انجام شده است. Claude توانسته یک روش حمله موجود را بهینه کند و با حذف یک مرحله حدس ۲۵۶ حالته، سرعت اجرای حمله را حدود ۲۰۰ تا ۸۰۰ برابر افزایش دهد.

با این وجود، این حمله همچنان فاصله بسیار زیادی با شکستن AES-128 واقعی دارد؛ چرا که نسخه کامل این الگوریتم سال‌ها توسط پژوهشگران امنیتی سراسر جهان بررسی شده و همچنان یکی از امن‌ترین استانداردهای رمزنگاری متقارن محسوب می‌شود.

اهمیت واقعی این دستاورد چیست؟

شاید مهم‌ترین بخش این تحقیق نه خود حملات کشف‌شده، بلکه تغییری باشد که در نقش هوش مصنوعی ایجاد می‌کند.

تا پیش از این، مدل‌های هوش مصنوعی بیشتر برای کارهایی مانند بررسی کد، پیدا کردن باگ‌های نرم‌افزاری، تحلیل لاگ‌ها و کمک به توسعه‌دهندگان استفاده می‌شدند. اما آزمایش Anthropic نشان می‌دهد مدل‌های جدید می‌توانند وارد حوزه‌ای بسیار پیچیده‌تر شوند؛ حوزه‌ای که نیازمند درک ساختارهای ریاضی، طراحی فرضیه، آزمایش روش‌های حمله و تحلیل نتایج است.

به بیان دیگر، Claude جایگزین متخصصان رمزنگاری نشده، اما نشان داده است که می‌تواند مانند یک دستیار پژوهشی بسیار سریع در کنار آنها عمل کند.

آیا باید نگران آینده رمزنگاری باشیم؟

به بیان ساده و در کوتاه‌مدت، پاسخ به این سوال، منفی است. هیچ‌کدام از یافته‌های Claude باعث نمی‌شود امروز اطلاعات رمزگذاری‌شده کاربران، تراکنش‌های بانکی یا ارتباطات اینترنتی ناامن شوند.

اما این پژوهش یک پیام مهم دارد: رقابت میان سازندگان سیستم‌های امنیتی و مهاجمان وارد مرحله جدیدی شده است. همان‌طور که هوش مصنوعی می‌تواند به دفاع سایبری کمک کند، می‌تواند روند کشف ضعف‌های رمزنگاری را نیز سریع‌تر کند.

در آینده احتمالاً الگوریتم‌های رمزنگاری جدید نه فقط توسط انسان‌ها، بلکه با همکاری انسان و مدل‌های هوش مصنوعی طراحی، آزمایش و مقاوم‌سازی خواهند شد. امنیت دیجیتال دیگر یک فرآیند ثابت نیست؛ بلکه یک رقابت دائمی میان طراحی سیستم‌های مقاوم‌تر و یافتن روش‌های جدید برای تحلیل آنها خواهد بود.