بازار بی‌ثبات گوشی‌های اقتصادی؛ قیمت‌ها در یک ماه تا ۷۰ درصد تغییر کرد

با محدود شدن واردات در زمان جنگ و تداوم توقف واردات پس از آتش‌بس پیش‌بینی می‌شد که قیمت گوشی‌های موبایل یک جهش بی‌سابقه پیدا کند. افزایش سرسام‌آور نرخ دلار هم به متغیرهای دیگر دامن زد و همین مساله منجر به یک گرانی بی‌سابقه در بازار موبایل کشور شد.

رسیدن قیمت گوشی‌های پرچمدار به اعداد نجومی مثل نیم‌میلیارد تومان پیش از این هم سابقه داشته و با وجود هزینه رجیستری سنگینی که برای این گوشی‌ها تعیین شده تا حدودی قابل پیش‌بینی بود که قیمت‌ این مدل گوشی‌ها بالا برود اما در چند ماه اخیر گوشی‌های اقتصادی بودند که قیمت‌شان به اعداد عجیب‌وغریب رسید.

موج گرانی‌های ناباورانه در بازار موبایل باعث شد تا امروز دیگر گوشی اقتصادی نسبتا قابل‌قبولی با کمتر از ۳۰ یا ۴۰ میلیون تومان در بازار موجود نباشد. اما وضعیت بازار گوشی‌های اقتصادی در این ماه‌ها فقط درگیر گرانی نبوده است. بررسی داده‌های قیمتی زوبیننشان می‌دهد نوسانات قیمت هم در بازار گوشی‌های اقتصادی و میان‌رده بسیار زیاد بوده است.

داده‌های زوبین از روند قیمتی چهار گوشی اقتصادی و میان‌رده در فاصله اواخر مرداد تا ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد برخلاف این که خریداران از این بازار انتظار ثبات نسبی دارند، اما نوسان‌های قیمتی شدیدی در میان این مدل گوشی‌ها دیده می‌شود. در بازه‌های زمانی مختلف قیمت این گوشی‌ها مدام در حال تغییر بوده است.

بررسی قیمت گوشی پوکو C71 در این بازه زمانی نشان می‌دهد که هرچند اواخر مرداد و در همین روزهای آخر شهریور قیمت این گوشی تقریبا یکسان بوده اما در بازه میانی این دو تاریخ سیر قیمتی مدام بین افزایش و کاهش‌های میلیونی در نوسان بوده است.

پوکو C71 با حافظه ذخیره‌سازی ۶۴ گیگابایت و رم ۳ گیگابایت، پرنوسان‌ترین روند را در میان چهار گوشی بررسی‌شده داشته است. قیمت این گوشی از ۲۴ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در ۳۰ مرداد آغاز شد و در حدود ۱۰ روز به ۴۳ میلیون تومان رسید. اما با گذر از میانه شهریور قیمت کمی کاهشی شد و ابتدا تا بازه قیمتی ۳۶ میلیون تومان پایین آمد و پس از آن به ۳۲ میلیون تومان رسید و در آخرین روزهای تابستان در همین حول‌وحوش ماند.

روند تغییر قیمت در گوشی آنر X6c با حافظه ۱۲۸ و رم ۶ گیگابایت، قابل توجه بوده است. داده‌های زوبین نشان می‌دهد این گوشی اقتصادی اواخر مرداد ۳۲ تا ۳۳ میلیون تومان قیمت داشته اما یک سیر صعودی پیدا کرده و ناگهان تا ۵۵ میلیون تومان بالا رفته است.

هرچند برخی فعالان حوزه موبایل و رسانه‌ها مدعی هستند که قیمت گوشی‌های اقتصادی در این روزهای پایانی شهریور کاهش قابل توجه داشته اما دست‌کم در مورد این گوشی هم‌چنان قیمت‌ها بیشتر از ۵۰ میلیون را نشان می‌دهد؛ حدود ۵۳ تا ۵۵ میلیون تومان برای یک گوشی اقتصادی!

بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد گوشی میان‌رده پوکو X7 با حافظه ۵۱۲ و رم ۱۲ گیگابایت، در ابتدای این بازه یک‌ماهه حدود ۹۵ میلیون تومان قیمت داشته اما در ماه شهریور مدام در نوسان قیمتی بوده است. اول شهریور قیمت گوشی تا ۱۰۲ میلیون تومان بالا می‌رود، ششم شهریورماه دوباره به ۹۸ میلیون تومان کاهش پیدا می‌کند اما دهم شهریور ناگهان قیمت به ۱۱۴ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و روز بعد، به حدود ۱۱۷ میلیون تومان می‌رسد. نوسان‌ها ادامه پیدا می‌کند و قیمت در ۱۳ شهریور تا ۱۰۹ میلیون تومان پایین می‌آید و تا ۱۹ شهریور این روند کاهشی ادامه پیدا می‌کند و قیمت گوشی را به ۱۰۲ میلیون تومان می‌رساند.

این روند کاهشی اما از ۲۰ شهریور متوقف شده و در ۲۲ شهریور گوشی ۱۱۱ میلیون تومان قیمت‌گذاری می‌شود. با این حال، در روزهای اخیر این گوشی بین ۱۰۱ تا ۱۰۷ میلیون تومان قیمت پیدا کرده است. یک ماه پرنوسان برای پوکو X7 طی شده اما هنوز قیمت‌ها به آن رقمی که در اواخر مرداد ۱۴۰۵ داشته، نرسیده است.

در این میان البته گوشی‌هایی هم هستند که در این بازه زمانی قیمت‌شان کاهش پیدا کرد. مثلا روند قیمتی گلکسی A57 سامسونگ با حافظه ۲۵۶ و رم ۸ گیگابایت، برخلاف سه گوشی دیگر، نزولی بود.

اواخر مرداد قیمت این گوشی تا ۱۳۲ میلیون تومان بالا رفته بود اما رفته‌رفته سیر نزولی در پیش گرفت و اواسط شهریورماه به ۱۲۷ میلیون و پس از آن، یعنی در روزهای پایانی ماه به ۱۱۷ میلیون تومان رسید.

دلیل اصلی که برای افزایش قابل توجه قیمت گوشی در مرداد و شهریور ۱۴۰۵ اعلام شده مشکل در تامین کالا، ثبت سفارش و واردات گوشی‌ها به کشور است. در واقع، آمار ارائه‌شده از سوی گمرک این افت واردات را نشان می‌دهد: واردات تلفن همراه در ۵ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۵ حدود ۷۰ درصد کاهش را نشان می‌دهد. ارزش واردات هم به حدود ۲۰۹ میلیون دلار رسیده است.

البته نیمه شهریورماه بود که اعلام شد ثبت سفارش واردات گوشی پس از پنج ماه بالاخره باز شده است. خبرگزاری تسنیم اخیرا در مطلبی با اشاره به همین موضوع نوشته است که ورود کالای جدید قیمت گوشی‌های اقتصادی را کاهش داده است. هرچند از منظر اقتصادی، آزاد شدن واردات و افزایش کالا در بازار با متعادل کردن عرضه و تقاضا باعث کاهش قیمت می‌شود اما با توجه به این که کمتر از دو هفته از باز شدن امکان ثبت سفارش گذشته، بعید است تنها دلیل کاهش قیمت‌ها این موضوع باشد.

و نکته مهم‌تر این است که هرچند قیمت در برخی مدل‌ها کاهش داشته اما قیمت اکثر گوشی‌ها هنوز گران‌تر از همین یک ماه پیش است. طبیعتا نوسانات نرخ ارز و جهشی که نرخ دلار داشته را نمی‌توان نادیده گرفت اما نابه‌سامانی‌ها در قیمت‌گذاری در بازار موبایل را نباید نادیده گرفت و چند درصد کاهش قیمت را هم نباید صرفا متاثر از آزاد شدن ثبت سفارش واردات دانست.

با این حال، در ماه‌های آتی با توجه به این که باید گوشی‌های جدید به بازار موبایل کشور تزریق شود قطعا می‌توان کاهش مجدد قیمت‌ها را انتظار داشت. محمدرضا رمضان، رئیس اتحادیه فروشندگان تلفن همراه، اخیرا در همین رابطه با اشاره به آخرین وضعیت تامین و واردات موبایل به ایسنا گفت:

روند ثبت‌سفارش واردات کالا که در مقاطعی با کندی و محدودیت مواجه شده بود، در حال حاضر مرتفع شده و وضعیت تامین کالا بهبود یافته است و واردات از محل ارز صادراتی در حال انجام است و بازار مسیر طبیعی و قانونی خود را طی می‌کند.

– محمدرضا رمضان، رئیس اتحادیه فروشندگان تلفن همراه

او هم‌چنین نوید کاهش قیمت را می‌دهد: «عدم تعادل میان عرضه و تقاضا منجر به افزایش قیمت‌ها شد؛ اما با افزایش حجم واردات روند کاهش قیمت و تخلیه حباب‌های کاذب به‌صورت طبیعی محقق خواهد شد.» پیش‌تر مهدی اسدی، رئیس انجمن موبایل هم اعلام کرده بود «ثبت سفارش موبایل اگر باز شود، قیمت‌ها تا ۲۰ درصد پایین می‌آید». هرچند هنوز این عدد محقق نشده و در ادامه باید شاهد تغییرات بازار باشیم.

در واقع، باید دید آیا قیمت گوشی‌ها از منطق اقتصاد و بازار پیروی می‌کند و با افزایش عرضه کاهشی می‌شود یا طبق معمول متغیرهای دیگر قیمت را در همین بازه‌های فعلی نگاه می‌دارد.

نه فقط افزایش قیمت‌ها، بلکه نوسان قیمت به‌ویژه در مدل‌های اقتصادی پیش از هر چیز قدرت تصمیم‌گیری را از خریدار می‌گیرد. مخاطب این رده معمولا بودجه محدودتری دارد؛ بنابراین افزایش یک تا دو میلیون تومانی می‌تواند گوشی موردنظر را کاملا از دسترس او خارج کند. به‌خصوص در شرایطی که نه فقط گوشی موبایل بلکه همه اقلام مورد نیاز افراد مدام در تغییر قیمت و در حال گران‌تر شدن است.

این بی‌ثباتی مقایسه قیمت، تعیین بودجه و تشخیص زمان مناسب خرید را هم دشوار می‌کند. کاهش قیمت پس از یک جهش شدید نیز می‌تواند خریداران قبلی را دچار احساس زیان و به قیمت‌های بازار بی‌اعتمادشان کند.